محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1826

مرآة البلدان ( فارسى )

آبادى ولايت باشد و حفظ رعيت و انتشار صنايع و رواج تجارت و انكشاف معادن و ساختن راهها و پلها و نگاهدارى ابنيه و عمارات ، گذاشتن نظم درست كه مردم از مال و جان خود ايمن و ناموس خلق محفوظ باشد ، نظم طرق و شوارع ، تأديب و قمع اشرار ، نتراشيدن خرج بىمعنى براى دولت ، رسانيدن حقوق خزانهء دولت ، برقرار كردن ديوانخانه‌هاى مظالم در هر شهر كه به كمال استقلال و بىغرضى به عرايض مظلومين آن ناحيه رسيدگى شود ، فرستادن اطباى حاذق به هرجا و تشكيل مجالس حفظ صحت و تكميل و تصحيح دواخانه‌ها در هرشهر و آبادى و رسيدن روزنامجات صحيحه به مجلس حافظ الصحهء طهران ، اهتمام زياد در اجراى قانون آبله‌كوبى حتى در ميان طوايف صحرانشين هم اين رسم ترك نشود ، رعايت تنظيفات شهرها و آباديها به‌طورى كه در هيچ‌جا اسباب فساد هوا جمع نشود . معنى مسئوليت اين است كه مكرر در ضمن قراردادهاى دولت لفظ مسئوليت گفته شده است و چون معنى و تفسير آن را ندانسته‌اند به‌نظر سهل ملاحظه كرده اهميت آن را منظور نداشته‌اند . در وقوع خلاف تعهد مرجع خدمت و مدير امر مسئول است به اين معنى كه قصور غيرت و عدم كفايت خود را ظاهر كرده وقت دولت را ضايع و كار مملكت را معطل نموده است . به ازاى اين تقصير مورد پرسش و مؤاخذه گرديده از تمام اعتبارات و امتيازات محروم خواهد شد » . بعد از قرائت شرح مزبور ناظم خلوت وارد مجلس شده دستخطهاى مبارك را كه به عنوان وزراى ثلاثه صادر شده بود و به زيارت آنها كه خلاصهء دستورالعمل و متضمن حدود تكليفات هريك بود افتخار حاصل نمودند . در ختام مجلس جناب امين الملك قسمنامه‌اى كه ما بين دول منتظمه براى متصديان مهام خطيرهء دولتى رسم است به ايشان تكليف نموده به راستى و درستى قبول خدمات محوله و حفظ مقرره را سوگند ياد كردند . صورت قسمنامه كه به مهر وزراى مسئول در دفتر مخصوص همايونى ضبط است به شرحى است كه در ذيل ايراد مىشود : خداوند خالق منتقم را به صدق خود شاهد خواسته به تاج و تخت همايون و حق نعمت اين دولت روزافزون قسم ياد مىكنم كه قصد و همت و غرض و خيال خود را به خيرخواهى شاهنشاه