محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1591
مرآة البلدان ( فارسى )
اردوى فارس و كرمان و اصفهان : افواج ابواب جمعى حاجى شهاب الملك با افواج ابواب جمعى ميرزا ابراهيم خان سهام الملك و افواج و سوارهء ابواب جمعى ايلخانى فارس و افواج ابواب جمعى رضا قلى خان عرب . رؤسا و سركردگان جزء نظامى هم كه اسامى آنها در فوق سمت تحرير يافته الحق از چاكران مجرب و مهذب و تربيت شدهء دولت عليه و به زيور صدق و ارادت و جانفشانى هريك على قدر مراتبهم آراسته مىباشند . فقرهء دويم : فقرهء دويم نيز از قرار تفصيل است : اشخاصى كه به منصب و خدمت نظامى برقرارند اعم از ابناء ملوك غيره ، داخل سلك نوكرى هستند در سلامها و مجالس رسميه كه با لباس نظام و نشان و حمايل هستند نمىتوانند از جا و مقام نوكرى خود تجاوز نمايند . بزرگ و كوچكى و شاهزادگى و غير شاهزادگى ابدا نبايد ملاحظه شود ، در قشون ، مگر از اندازه و درجه و منصب . بىحكم همايون ، از صاحبمنصب گرفته الى تابين ، سركرده اذن ندارد يك نفر را اخراج كند . وقت جنگ حكم على حده دارد . سركرده اذن ندارد احدى از تابين را به خدمت مخصوص خودش از فراشى و مهترى و غيره وا دارد مگر ياور كه دو نفر و سلطان يك نفر حق دارند به خدمت خودشان وا دارند . اسلحهء سرباز بايد پاك و تميز باشد . دولت اسلحه را به سركردهء كل داده از او سند مىگيرد . اگر تفريط شود غرامت و قيمت آن را از سركردهء كل خواهد گرفت . مواجب و سيورسات و چادر و ملبوس و كل لوازم قشون را تمام و كمال بىنقص از ديوان بگيرند و بعينها به نوكر برسانند . هرگاه ديده شود سربازى با لباس سربازى مشغول فعلگى است البته از رئيس او مؤاخذه مىشود . تكليف صاحبمنصبان اين است كه سرتيپ اول نوكر و مال زياده از تفصيل ذيل نگاه ندارد : نوكر : پيشخدمت دو نفر ، قهوهچى يك نفر ، فراش چهار نفر ، آبدار دو نفر ، فراش خلوت يك نفر ، جلودار دو نفر ، آشپز يك نفر ، مهتر دو نفر ، قاطرچى دو نفر ، ساربان دو نفر ، ناظر يك نفر .