محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1538
مرآة البلدان ( فارسى )
دشت بگذرند و نصف ديگر با اردوى همايون كه از راه ارميا عازم است همراه باشند . روز هيجدهم قريهء ارميا منزلگاه موكب اعلى بود . از خيرآباد تا ارميا پنج فرسنگ است . چنارى دراين قريه است و عقيدهء اهالى دهكده اينكه حضرت ارمياى پيغمبر در وسط اين چنار مدفون است . لهذا آن را محترم دارند و از شاخوبرگ آن نبرند و عظمت و كهنگى اين چنار محل نظر و جاى تعجب مىباشد . ميانهء اين چنار در قديم الايام سوخته و از اصل ساقهء درخت جز پوست سطبرى نمانده است . در اينجا پنجاه نفر از خوانين و ريشسفيدان طايفهء كوكلان به توسط سهام الدوله شرفياب خاكپاى مبارك شدند . روز نوزدهم تشريففرماى منزل ميامى گرديدند . از ارميا تا ميامى پنج فرسخ است . در ميامى برادران و برادرزادگان ايلخانى چون سبحان قلى خان و شير محمد خان و غيره به خلاع همايونى مفتخر شدند . ساير سركردگان شادلو ، همچنين دهنفر از خوانين تركمان ، به خلعتهاى در خور و انعامات شاهانه نايل گرديدند . روز بيستم منزل ميان دشت مضرب خيام معلى گرديد . از ميامى به ميان دشت زياده از شش فرسنگ است . در ميان راه حاج مصطفى قلى خان حاكم كلات كه از ارض قدس با عريضهء جناب سپهسالار به استقبال موكب همايون مىآمد به خاكپاى مبارك مشرف شد . سقايان ديوانى زياده از پنجاهبار آب و راويههاى پر داشتند كه در بين راه به عموم اهالى اردو و زوار و مسافرين و پيادگان آب مىدادند و حكم همايون شد كه در منزل ميان دشت قنوات عديده احداث نمايند كه عابرين از آب تنگدستى نداشته باشند . روز بيست و يكم از ميان دشت به عباسآباد تشريففرما شدند . سه فرسخ به عباسآباد مانده قريهء الهاك واقع است . بناى اين قلعه نيز در عهد خاقان مغفور شده است . در بين راه هر قسم شكار خاصه گور فراوان است . از ميان دشت به عباسآباد شش فرسنگ است . روز بيستودويم استربد مضرب خيام اردوى همايون شد و در بين راه ذات معدلت صفات همايون به قلعهء صدرآباد كه درميان راه واقع است رانده بعد از آنجا به استربد تشريففرما شدند . از عباسآباد به استربد به خط مستقيم پنج فرسنگ است ولى از راه صدرآباد زياده از هفت فرسنگ