محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1539

مرآة البلدان ( فارسى )

مىباشد . استربد جزء نيشابور است و پنجاه خانوار رعيت و مزارع متعدد دارد . روز بيست و سيم به منزل داورزن نزول اجلال فرمودند . از استربد به داورزن از راهى كه موكب مسعود حركت فرمود شش‌فرسنگ است . داورزن اول خاك سبزوار است . شاهزاده پرويز ميرزا حاكم سبزوار با سوار سبزوارى بين راه به خاكپاى مبارك مشرف شد . روز بيست‌وچهارم در داورزن اطراق و به جواب عرايض وزراء مشغول بودند . روز بيست‌وپنجم از داورزن به منزل مهر توجه فرمودند . از داورزن تا مهر شش فرسنگ است . روز بيست و ششم قريهء ريبد منزلگاه موكب همايون گرديد . از مهر تا ريبد سه فرسنگ است . روز بيست و هفتم سبزوار به يمن قدوم ملوكانه مزين گرديد . نرسيده به شهر جناب سپهسالار حكمران مملكت خراسان و اميرحسين - خان ايلخانى زعفرانلو و اللهيار خان حاكم دره جز و يوسف خان هزاره با سركردگان و سرداران خراسانى و تركمانان ساروق و تكه و غيره كه زياده از سه هزار نفر بودند موكب معلى را استقبال كرده به زيارت ركاب اعلى مباهى گرديدند . از ريبد تا سبزوار پنج فرسنگ است و شرح جغرافيائى سبزوار در جلد اول كتاب در حرف باء در لغت بيهق مسطور شد . بالجمله روز بيست و هشتم و بيست و نهم در بلدهء سبزوار اقامت و با علماى اين ديار خاصه جناب حاجى ملا هادى سبزوارى كه از اجلهء حكماى متالهين است ملاقات و مفاوضات فرمودند و آقا رضاى عكاس - باشى پيشخدمت خاصه ( آجودان مخصوص و خازن صرف جيب همايون ) حسب الامر عكسى از جناب حاجى ملا هادى برداشت و چون جناب حاجى تا اين وقت عمل عكاسى را نديده بلكه آن را مخالف قانون و براهين علميهء حكماى سلف مىديدند نهايت متعجب شدند . و چون ارگ شهر سبزوار به مرور دهور خرابى به هم رسانيده بود به جناب سپهسالار امر فرمودند كه آن را مرمت نمايد . روز غرهء شهر صفر موكب همايون از سبزوار به رباط زعفرانى