محمد حسن خان اعتماد السلطنه
996
مرآة البلدان ( فارسى )
وقايع سال سيم سلطنت و تاجدارى اعليحضرت اقدس خسرو صاحبقران ادام الله ايام ملكه و سنين سلطنته مطابق سال هزار و دويست و شصت و شش هجرى ايتئيل تركى تحويل نير اعظم از برج حوت به حمل دراين سال خيرمآل هشت ساعت و يك دقيقه از شب پنجشنبه ششم شهر جمادى الاولى گذشته بود و مراسم جشن و تحويل سلام عيد به وجهى شايان باشكوهى نمايان به عمل آمد . نظم ممالك دراين سال به درجهء كمال رسيد . عمده اختلالى كه در كار كشور بهنظر مىآمد فتنهء سالار و اغتشاش كار خراسان بود كه از توجه اولياى دولت جاويد نظام مبدل به انتظام شده صورت اختتام يافت . تبيين اين مقال آنكه چون محمد ناصر خان ظهير الدوله چند روزى در ظاهر مشهد مقدس بماند و نواب و الا حسام السلطنه به مشاورت وى كار محاصره را منظم نمود و چند بار با شهريان كارزار كردند و شهريان را هزيمت داده به شهر دوانيدند و مسافتى از خندق را براى يورش بردن به شهر و تسخير قلعه بينباشتند ، كار بر سالار و اتباع او نهايت دشوار شد و راى مصالحت و مسالمت نيز قوت نگرفت . بنابراين ، ابتدا حسين پاشا خان سرتيپ شبى نيم ساعت از غروب گذشته با جلادت و رشادتى تمام برآن دو سنگر يورش برده هردو سنگر را با صد و پنجاه نفر از شمخالچيان سالار مسخر و دستگير نمود . جماعتى از شهر به مدافعهء سرتيپ مزبور آمدند . محمد ناصر خان با دسته قشون كارى به كمك سرتيپ مزبور رفته در محافظت سنگر تا روز كوشيد و صاحبمنصبان لشكر هريك