ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )
78
مازندران و استرآباد ( فارسى )
و زاغ رود و شيرش كه از سمت راست به آن ميريزند در پايين پل پلور اسم لار به هراز تبديل ميگردد . شعبههاى عمدهء رود هراز عبارتند از كهرود در سمت چپ و آناور در طرف راست و هرده رود ( كه به نظر من همان رودخانهء نور است ) « 66 » در سمت چپ و كمر رود در طرف راست . ناحيهء سوادكوه ( سابقا به كولاپى معروف بود ) كه نامش از كوه سوات واقع در جنوب شرقى ده چرات گرفته شده ، محدود است از طرف جنوب به فيروز كوه كه بوسيلهء كوه شلفين يا شروين ( كه در نزديكى قدمگاه پياز مركر و در ساير نقاط منكى چال و شارك و گدوك شاه نام دارد ) از آن جدا مىشود . در سمت شرقى آن هزار جريب و در مغربش لاريجان و بندپى واقعاند . از سمت شمال سامان سوادكوه به شيرگاه ميرسد كه در آنجا نهرهاى راست آبپى « 1 » و لوپى در محلى كه به دو آب موسوم است بهم پيوسته و رودخانهء تالار را تشكيل ميدهند . در ييلاقات سوادكوه خانهها را با سنگ و يا چوب ساخته بام آنها لتهپوشى است . در وسط راه گردنهء گدوك در طرف شمال ، قشلاق شروع مىشود . خانهها در قشلاق دو طبقه دارند بام آنها از كلش ( گاله ) يا سفال است . سوادكوه « 2 » از دو دره تشكيل شده است يكى راستپى يا راست آبپى در مشرق و ولوپى در مغرب يعنى ناحيهاى كه در طرف راست آب و قسمتى كه در طرف چپ آب است . راستپى به پنج بلوك تقسيم مىشود . اول سرخ رباط دوم دو آب بالا سوم خانقاهپى چهارم خانقاه پنجم راست آبپى كوچك . ولوپى بهفت بلوك تقسيم شده است : چرات ، انند ، الاشت ، كرمرزد ، كلاريجان ، و كماندين ، زيراب و كسليان « 67 » رود تالار كه از جنوب جبال شهميرزاد در مرز سمنان سرچشمه ميگيرد در سوادكوه
--> ( 1 ) - راستهپى ( مترجم ) . ( 2 ) - در مورد دهات سوادكوه رجوع كنيد به ضميمهء اول ( ز ) .