كه در واقع هيچ متهاجمى نميتواند به آن دسترسى يابد و به همين جهت مردم آنجا اكثرا سركش و هميشه آمادهء شورش و مستعد خوددارى از پرداخت ماليات بوده‌اند و اين وضع شامل آن نواحى است كه از رودخانه لار و قسمت‌هاى علياى هراز مشروب و به چهار بلوك تقسيم مىشود : اميرى يا پائين لاريجان ، بالا لاريجان ، به رستاق ، ديلارستاق . « 1 » سه چهارم از روستائيان زمستانها دهات خويش را ترك مىكنند و در قشلاق‌هاى مازندران اقامت مينمايند . ميگويند كه بين چهار تا پنج هزار خانوار در اين ناحيه هستند . محصولات آنجا گندم و جو است . لاريجان قديم‌ترين ناحيهء طبرستان است . در آنجا در قريه ور كه ، فريدون تولد يافته و ضحاك را در اين محل زندانى كرده . ابن اسفنديار مينويسد كه سهل بن المرزبان ، لاريجان را در تصرف داشته و جاده‌اى در آنجا ساخت كه قبل از زمان او آن حدود تابستان و زمستان غير قابل عبور بوده و او اين را با بريدن كوهها و كندن تونل و ساختن پلها و مسافرخانه‌ها برپا ساخته بود . اسفار بن شيرويه از اهل لاريجان بود « 2 » و به قبيله ورداوند تعلق داشته . ياقوت مينويسد لاريجان شهر كوچكى است بين رى و آمل و از هر كدام 18 فرسخ فاصله دارد و بوسيلهء قلعه‌اى دفاع ميشده كه در تاريخ آل بويه غالبا نامش برده شده است . رودخانهء لار كه در بلوك لاريجان واقع است از شمال به كوههاى سرحك كهو و سرخك و پيازك و ديو سياه و الرور و لرو و دماوند « 3 » از مغرب به

--> ( 1 ) - رجوع كنيد به ضميمهء اول ( و ) دهات لاريجان . ( 2 ) - تاريخ مازندران ظهير الدين مرعشى ص 313 ج 2 فصل 9 و 10 . ( 3 ) - ارتفاع دماوند در حدود 19000 پا است . دربارهء اين كوه به ( يادداشتهاى راجع به دماوند ) ( Notes on Demavand ) ا . ه شيندلر گزارش انجمن جغرافيائى پادشاهى مورخ فوريه 1888 و ( عراق ايران شرقى ) ( Eastern Pers . Irak ) گزارش انجمن جغرافيائى 1897 و ( سواحل جنوبى درياى خزر ) اثر ملگونف ص 21 - 27 و سرزمين خلفاى مشرق اثر استرنج ص 371 و تاريخ ابن اسفنديار ص 35 - 37 و كتاب ( يكسال در ميان ايرانيان ) اثر براون ص 559 و كتاب ايرانشهر ماركوارت ص 127 - 129 .