ياسنت لويى رابينو ( مترجم : غلامعلى وحيد مازندرانى )
52
مازندران و استرآباد ( فارسى )
ثلاث مشهور شد . هادى خان كه بزرگترين فرزند مهدى خان « 1 » بود جانشين او گشت . وليخان پسر هادى خان در محاصرهء هرات بقتل رسيد و فرماندهى لشكرى كه پدرش داشت به نواده او حبيب اللّه خان رسيد كه طفلى 13 ساله و به لقب ساعد الدوله معروف و در اردو كشى هرات همراه شاه بود . جانشين ساعد الدوله پسرش محمد وليخان سپهدار اعظم شد . طايفهء خلعتبرى مدعى هستند كه نسبشان به شخصى موسوم به احمد شميد حلبى ميرسد كه در زمان خلافت حضرت على حامل خلعت براى يكى از حكام محلى بود و نام خلعتبر از آنجاست . پسران او ناصر و ياصر به رستمدار در مازندران آمدند . اولى در نور و دومى در گليجان اقامت گرفت . اما بعقيدهء من لقب خلعتبر مشتق از نام خلابر است و آن عنوانى بوده كه به بعضى ملازمان يا خدمتگزاران فرمانروايان گيلان ميدادهاند . در سال 1855 صدر اعظم آقاخان نورى عبد الملكىها را از نور به داغمرز نزديك اشرف انتقال داد . ولى حبيب اللّه خان نتوانست مبلغى را كه براى كوچ دادن خواجهوندها از ناحيهء كجور و كلارستاق لازم بود بپردازد . خواجهوندها هرچند اكنون در دهات سكونت دارند ولى در تابستان با چادرهاى خود به اطراف مىروند و به گلهدارى مىپردازند . ايشان اسبهاى نسبة اصيل تربيت و بعلاوه زراعت نيز ميكنند . بيشتر مزارع آنها ديمى است . خواجهوندها و لكها را ساير سكنهء اين ناحيه بد دارند و اين نفرت نه بواسطهء مذهب آنهاست بلكه مخصوصا به جهت اينست كه آنها بهترين ييلاق اين ناحيه را در تصرف دارند . كردهاى روزكى كه شاه طهماسب اول به اين حدود آورده بود كاملا از بين رفتهاند . خرم آباد با عرض جغرافيائى 45 درجه و 36 دقيقه و طول 51 درجه مركز
--> ( 1 ) - مهدى خان فرزند حاجى صادق بن حاجى باقر بود .