ديگرى نظير اين امور « 1 » . مردم رستمدار سنى بودند ولى ملك كيومرث بن بيستون ( 807 - 857 قمرى ) اهالى رويان و رستمدار را مجبور ساخت كه بمذهب شيعه درآيند . غير از سكنهء كدير كه با دادن 700 رأس قاطر مجاز شدند كه در مذهب تسنن باقى بمانند و تا دو قرن بعد از آن تاريخ هم مردم سنى مزبور در قريه كدير مقيم بودند . در ميان شيعه‌ها مذهب امامى بيشتر نفوذ داشت . هرچند عدهء زيادى نيز از دستهء زيديها بودند ، بخصوص در تنكابن ، فقط در عهد صفويه بود كه مذهب امامى در مازندران عموميت يافت . اكنون قسمت بيشتر اهالى مازندران شيعه‌اند . اما در ميان قبيله‌هاى كرد باز عدهء زيادى على اللهى و كمى هم سنى ديده ميشوند . بابىها در اواسط قرن پيش پيروان بسيار در مازندران پيدا كردند . مقاومتى كه ايشان در قلعهء شيخ طبرسى در برابر نيروى دولتى نمودند از وقايع برجستهء تاريخ آنها است « 2 » . حكومت مازندران مطلقا در دست حاكم كل است . تمام فرمانداران ايالت بوسيلهء او انتخاب ميشوند . حكومت تنكابن و كلارستاق و كجور و نواحى كوهستانى لاريجان ، سوادكوه و هزار جريب تا چندى پيش موروثى بود و عايدات اين ايالت را در حدود صد و پنجاه هزار تومان گفته‌اند . ولى معلوم نيست چه مقدار از اين مبلغ بخزانهء دولت ميرسيده . هيچگونه استحكامات تازهء نظامى در اين ايالت نيست . اما در زمان قديم قلاعى ساخته شده بود كه مازندران را از تهاجم حفاظت كند . اين استحكامات عبارت بودند از سد معروف انوشيروان تا ديوار غزل آلان كه بفرمان انوشيروان عادل ( 531 - 578 مسيحى ) ساخته شده بود كه دشت گرگان را در مقابل حملات تورانيان و ازبكها و تركمانان حفظ كنند . ديگر فيروز كنده خندقى است

--> ( 1 ) - اين اعلاميه در كتاب ابن اسفنديار چاپ پرفسور براون در صفحه 175 مسطور است . ( 2 ) - رجوع شود به كتاب پرفسور براون دربارهء ( مطالبى در باب مذهب باب ) ( Materials for the study of Babi Religion ) چاپ كمبريج سال 1918 ص 241 .