ميرزا على خان نائينى ( صفاء السلطنة )

114

گزارش كوير ( سفرنامه صفاء السلطنه نايينى " تحفة الفقراء " ) ( فارسى )

ص 71 ، س 6 - قبر صاحب تذكرهء دولتشاهى ؟ صفاء السلطنه نوشته است قبر محمد بن على بن دولتشاه ( سمرقندى ) صاحب تذكرهء دولتشاهى اينجا است [ يعنى در محمديهء نائين است ] كه تاريخ وفاتش بر لوح سنگى محكوك و به سنهء 847 مورّخ است احتمالا نبايد اين قبر صاحب تذكرهء دولتشاهى باشد زيرا امير دولتشاه صاحب تذكره دولتشاهى ظاهرا در سال 982 ه . ق درگذشته است ؟ و اين گور بايد گور يكى از احفاد و بستگان مؤلف تذكره دولتشاهى باشد . يا اينكه صفاء السلطنه در نقل تاريخ سنگ اشتباه كرده است . ص 71 ، س 17 - مرتضى قليخان وكيل الملك : مرتضى قليخان وكيل الملك پسر بزرگ محمد اسماعيل خان وكيل الملك نورى جدّ خاندان اسفنديارى . بنا به نوشتهء بامداد « شوهر اول نجم السلطنه مادر دكتر محمد مصدق » . ص 73 ، س آخر - عصر وداع پدر و همشيرگان ( خواهران ) گفته روانهء نيستانج شدم : از نائين از دو راه ميتوان به تهران آمد 1 - راهى است كه از نائين از گردنهء ملا احمد به طرف اصفهان امتداد دارد 2 - راهى است كه از نائين به نيستانك - زفرقند - جوگند - اردستان - كاشان و قم كوير را دور مىزند . صفاء السلطنه راه دوم را كه نزديك‌تر بوده انتخاب كرده ، كه شرح آن در كتاب آمده است . ص 75 ، س 24 - نماز خفتن يعنى نماز عشاء : هنوز هم در حوالى نائين و اردستان نماز عشاء را نماز خفتن مىگويند و اين بدان شيوه‌اى است كه ابو الفضل بيهقى دبير نيز نماز شام و خفتن را در تاريخ خود ياد كرده است . « و از خواجه عميد عبد الرزاق شنودم كه اين شب كه ديگر روز آن حسنك را بردار مىكردند بوسهل نزديك پدرم آمد نماز خفتن ، پدرم گفت چرا آمدى ؟ گفت نخواهم رفت تا آنگاه كه خداوند به خسبد كه نبايد رقعتى نويسد به سلطان در باب حسنك به شفاعت . پدرم گفت « بنوشتمى ، اما شما تباه كرده‌ايد و سخت ناخوب است » و به جايگاه خواب رفت » . تاريخ بيهقى دكتر فياض چاپ 2 دانشگاه مشهد ص 231 - 232 و نيز همين استاد در جاى ديگر ياد كرده است كه : « دو دختر بود امير يوسف را يكى بزرگ شده و در رسيده و يكى خرد و در نارسيده ، امير محمود آن رسيده را به امير محمد داد و عقد نكاح كردند ، و اين نارسيده را به نام امير مسعود كرد تا نيازرد ، و عقد نكاح نكردند . و تكلّفى فرمود امير محمود عروسى را كه مانندهء آنكس ياد نداشت در سراى امير محمد كه