اسد الله معطوفى
77
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
چندين ظرف سفالى شكسته دوره اسلامى هم در همان سطح اسكلتها به چشم مىخوردند . اما در محل ديگر با عمق 10 / 5 متر يك شيشه ، در عمق 5 / 6 متر يك تيغه آهن و در عمق 80 / 6 متر يك سرگرز مدور سنگى يافت گرديدند . در مرتفعترين قسمت اين ترانشه يعنى در عمق 40 / 7 مترى رديفى از آجرهاى مربع شكل ، يك مساحت 6 متر طول و حدود 1 متر عرض را بوجود آورده بود . بر روى قسمتى از كف قطعات اشياء اسلامى ، سفالى و شيشهاى يافت شدند . اندازه آجرها هم 3 * 24 * 24 سانتيمتر بودند . چند متر به طرف شمال غربى از مركز ترانشه ، يك اجاق يا آتشدان مدورى نيز به چشم مىخورد كه با آجرهاى كوچك و قلوه سنگ ساخته شده و آثار كمى از آتش هم بر روى آنها ديده مىشدند . ترانشه C 2 : در كف ارتفاع 20 / 6 تا 10 / 7 متر 26 اسكلت انسان مسلمان بدست آمد كه همگى روى پهلوى راست دراز كشيده و سر آنها سمت شمال غربى و پاها به سوى جنوب شرقى بودند . در عمق 5 / 5 مترى يك سرپوش كوچك سفالى ، يك چرخ دوك زرد رنگ ، يك مهره شيشهاى و يك قطعه از بطرى شيشهاى يافت شد كه تعدادى از آنها متعلق به پيش از تاريخ بودند . ترانشه F 2 : در اين محل هم در عمق 70 / 6 تا 10 / 7 متر سه قبر مسلمان و يك اسكلت بچه كشف گرديدند . يكى از اسكلتها جمجمهاش با دو آجر عمودى به عرض 5 / 19 سانتيمتر احاطه شده بود . بعلاوه چند قطعه سفال لعابدار هم در حاشيه اسكلت نهاده بودند . ترانشه G 1 : در اين ترانشه اجساد و قبور دوره اسلامى علاوه بر به سوى قبله ، در جهت مخالف قبله هم به چشم مىخوردند . در قسمت مركزى اين ترانشه يك برج آجرى مدور به قطر 40 / 6 متر با ضخامت ديوارهاى 90 / 1 متر هم وجود داشت . اندازه محيط اتاق داخلى برج با برش عمودى 60 / 2 متر و مصالح ساختمانى آن آجرهاى مربع با ملاط تركيبى گل و آهك بود . مرتفعترين قسمت ديوار برج 55 / 7 متر ، اندازههاى آجرها متفاوت ولى بزرگترين آنها 34 * 34 * 7 سانتيمتر بود . اين برج را هيئت حفار احتمالا قبر يك انسان مقدس يا صاحب مقام ارزيابى كردند . در قسمت غربى و بيرونى اين برج يك اسكلت زن مسلمان به همراه مهرهها ، اشياء آهنى و گوشوارههاى مفرغى يافت گرديد . در قسمت شرقى