اسد الله معطوفى
64
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
حصار دامغان ، سيلك كاشان و مارليك گيلان است . اما در طبقه بعدى ( دوم ) اثر و اشياى قابل توجهى يافت نگرديد . در طبقه سوم بين 10 تا 5 / 11 متر عمق ، در پاى تپه و در ميان خاكسترها و آجرها دو قبر ديگر پيدا شدند كه در درون آنها مملو از سفال خاكسترى تيره بود . بعلاوه در نقاط ديگر هم انواع وسايل طلائى ، سنگى ، نقرهاى ، مفرغى ، برنزى ، سفالى ( قرمز و خاكسترى ) و مسى در اشكال آبخورى ، قورى با نقوش كه يك عدد آن نوكبلند ( ناودانى مانند ) بود ، دو مجسمه ( يكى سنگ قرمز ، يكى سنگ زرد ) ، دو مجسمه گلى ، سلاحهاى جنگى ، تبر ، ظروف و . . . بدست آمد . 3 اشياء طبقه دوم و سوم بيشتر در قبرهائى بود كه زير اطاق خانهها قرار داشتند . از ميان اين اشياء مجسمههاى « الهه زن » گرگان بسيار جالب توجه از آن نظر بود كه شكمهاى آنها پاره و سپس دوخته شده بودند . آيا در آن عصر در ناحيه تورنگتپه و منطقه گرگان همچون مردم مصر براى جلوگيرى از فاسد شدن جسد و يا موميائى كردن ، محتويات شكم را درآورده و بعد دفن مىكردند ؟ و يا نشان از نوعى سزارين ابتدايى در بين زنان اين خطه بوده است . تصاوير اين مجسمههاى شكمدوخته را ارائه دادهايم . در مورد قبور زير اطاقهاى خانههاى مسكونى اين نكته را نيز بايد اضافه كرد كه پروفسور فردريك وولسين 8 جمجمه و يك مجسمه گلى حدود 18 سانتى را كشف كرد كه بلافاصله به موزه دانشگاه فيلادلفياى آمريكا منتقل و سپس از طرف مدير اين مركز يعنى دكتر هوراس جين به موزه پيبادى دانشگاه هاروارد منتقل گرديد . وولسين در نامه مورخ ژوئيه 1938 در اين باب نوشت : « اين جمجمهها از يك محل مسكونى كه به عصر مس يا عصر برنز نسبت داده مىشود بدست آمده است . در اين محل سه سطح تدفين وجود داشت . اولى تقريبا در سطح زمين قرار داشت و نشانه آن بود كه تپه كوچك از زمان دفن كردن مردگان بتدريج پايين رفته است . دو سطح تدفين ديگر چندين متر زير زمين بوده و اين هشت جمجمه از سطح بالا بدست آمد . تدفينها متعلق به 1000 ق . م و زمانهاى ديگر است كه يكى از آنها تعلق به يك جنگجو دارد كه سلاحهاى آهنى هم با وى دفن شده [ مثل قبور منطقه سيلك ، حسنلو و مارليك ] در يك قبر هم تابوت با ميخ آهنى بدست آمد » . 4 در حفارىهاى بعدى هم هيئتى فرانسوى كار لايهنگارى و گاهنگارى را به عهده گرفته و