اسد الله معطوفى

494

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

به دو دليل مسيحى بدانيم . نخست به‌خاطر نام و لقبش ، دوم به‌خاطر وجود سنگ قبرهاى بسيار قديمى چليپا شكل كه تعدادى از آن‌ها بىشباهت با صليب مسيحيان نيست . با اين وجود نگارنده اين اعتقاد را نيز دارد كه اين بارگاه با احتمال خيلى ضعيف ميتواند مقبره يكى از « ايشان‌ها » يا « اولياء » مورد توجه تراكمه در گذشته هم بوده كه بعدها شخصيت‌هاى متنفذ تركمان از جمله همين ايشان‌ها ، سرداران نظامى ، دلاوران شهيد ، خان‌ها ( بيگ‌ها ) و ساير اشراف طوايف تركمان در گورستان آن دفن شدند . در حيطه اين نظريه ، همان سنگ مزارهاى چليپا شكل را مىتوان با هيئت كله‌قوچى مورد نظر تراكمه پذيرفت . ذكر اين نكته ضرورى است كه تراكمه از اواسط دوره تيموريان ( قرن 9 ه . . ق ) بتدريج از رود اترك گذشته و حضور علنى در دشت گرگان يافته بودند . آن‌ها هر از چند گاهى در سراسر اين خطه با سپاه اعزامى قزلباش صفوى و قشون بومى استرآباد در نبرد بودند . يكى از نقاط استراتژيك نظامى براى مقاومت يا جنگ و گريز مىتوانست همين رتفاعات صعب العبور يا چشم‌انداز وسيع منطقه بارگاه خالد نبى باشد ، با اين توصيف آيا مزارهاى فعلى قبرستان خالد نبى نمىتوانست محل دفن شهداى آن‌ها بوده باشد كه در طى نبردها و مقاومت كشته شده بودند . بلندى ، ستبرى و صلابت اين سنگ مزارهاى برافراشته بر قبور مىتوانست يادآور و يادمان‌هاى دلاوران و شهيدان تركمانان در طى همين جنگ‌ها بوده باشد .