در زمان ما هم سنگ مزارهاى متعددى با اشكال حيوانات در چند گورستان تاريخى نقاط مختلف ايران بويژه در لرستان و آذربايجان به چشم مىخورند . 25 جالب آنكه تركان همنژاد تركمانان ( احفاد اوغوزها ) در آذربايجان سنگ مزارهائى بر روى قبور داشتند كه كاملا شكل قوچ ( گوسفند پير ) بوده‌اند . تصاوير تعدادى از اين سنگ مزارها را در صفحات بعد آورده‌ايم . موردى كه قابل تذكر است آنكه در بين اوغوزهاى تركمان بر خلاف اوغوزهاى ترك ، فقط شمايل كله و شاخ قوچ مورد توجه بوده است . مقابر و زيارتگاه‌هاى تراكمه در منطقه زيستى تركمانان ايران يعنى تركمان صحرا ( دشت گرگان ) بارگاه‌ها و زيارتگاه‌هاى چندى وجود دارند كه در حاشيه بسيارى از آن‌ها گورستان‌هاى تاريخى تراكمه قرار گرفته‌اند . علاوه بر اين زيارتگاه‌ها ، مردم تركمان تحت تاثير سنت‌هاى خود براى گور بزرگان و اجداد خود نيز احترام ويژه‌اى قايل مىشدند . مؤلف نسخهء خطى « تفصيل احوال تراكمه » به سال 1299 ه . ق در اين مورد نوشت : « رسوم تدفين اموات نزد تراكمه نيز به وضع مخصوص است . آن‌ها ميت را با لباس‌هاى خود روى تپهء مصنوعى كه نزديكى هر قبرستانى ملاحظه مىشود حمل و نقل مىنمايند . آن تپه موسوم به يون‌ووشا ( وامبرى - يزكا ) مىباشد و اين لفظ را به تپه شستن ميتوان ترجمه نمود . در آنجا لباس ميت را بيرون آورده او را شسته ، كفن كرده و بعد به قبرستان مىبرند كه دفن نمايند . لباس‌هايى را كه ميت دربردارد در همان تپه دفن مىكنند . روى قبر جميع اسبابى را كه تعلق به ميت داشته است قرار مىدهند . مثلا روى قبر زن‌ها غالبا صندوق‌هاى كهنه و اسباب خانه ملاحظه مىشود و روى قبر اطفال اسباب‌بازى از قبيل قايق كوچك و غيره و آن‌چه تعلق به او داشته است مىگذارند . در اين باب ميگويند كه به واسطهء اسباب مىخواهند قبر كسان خود را بشناسند . ولى طولى نمىكشد كه باد و شن اين اسباب را از روى قبر برده مفقود مىنمايد . جهت قرار دادن اسباب به روى قبر احتمالا اين است كه تراكمه بسيارى از اعتقادات و رسوم قديمهء خود را تا به حال نگه داشته‌اند اين فقره نيز از جملهء آن‌هاست . كسانى كه در مدافعهء وطن خود بميرند خيلى محترم واقع مىشوند ، مثلا آن‌ها را با لباس خود در همان مكانى كه مرده‌اند دفن مىكنند و سنگ‌هاى بزرگ به دور قبر آن‌ها قرار مىدهند و در وسط چوب بزرگى به جهت علامت نصب مىنمايند » . 26