اسد الله معطوفى

392

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

آقامحمد خان پس از فراغت از كار رقباى زنديه ، مدتى را به جنگ و ستيز با برادران مدعىاش گذراند كه شرح كامل آنها را محمد فتح الله ساروى مورخ اين دوران در تاريخ خود آورده است . 31 سپس تصميم به سركوب متحدان سابق خويش يعنى تراكمه دشت گرگان گرفت كه مدتى بود عصيان نموده و شهر استراباد و روستاهاى سراسر اين ايالت را به باد غارت گرفته بودند . سپاه اعزامى وى در اين باب راه افراط پيمود و پس از كشتار جمع كثيرى از آنها ، گروهى را اسير كرده به شهر استراباد آوردند و پس از بريدن سر بزرگان و خانهاى آنان ، تعدادى از اجساد آنها را بر دروازه‌هاى شهر آويختند و از بقيه كله‌ها مناره ساختند . بعلاوه چند هزار گاو ، گوسفند ، شتر و اسب غارت‌شده آنها را نيز به استراباد آوردند كه در پى آن غوغائى در شهر برپا كرد . 32 پس از آقامحمد خان ، فتحعلى شاه ( 1211 - 1250 ه . ق ) بقدرت رسيد . از وقايع مهم عصر او يكى جنگ ايران و روس و انعقاد عهدنامه 11 ماده‌ى گلستان ( 1228 ه 1813 م ) و تركمن‌چاى ( 1243 ه . ق 1828 م ) بود . برطبق فصل 5 عهدنامه گلستان روسها حق كشتيرانى در سواحل خزر را براى دادوستد بدست آوردند . 33 در ماده 8 عهدنامه 16 ماده‌اى تركمن‌چاى هم باز بر كشتيرانى روسها در درياى خزر تاكيد و در فصل 10 هم گشايش كنسولگريهاى روسها در شهرهاى شمالى ايران آزاد اعلام گرديد . 34 در طى جنگهاى ايران و روس ، تفنگچيان هزارجريبى ، انزانى ، استرابادى و فندرسكى هم تحت لواى « قشون استراباد » نقش موثرى در صحنه‌هاى نبرد بازى كردند . 35 از واقعه مهم ديگر اين دوران شورش تراكمه به رهبرى يوسف كاشغرى بود كه حاكم استراباد بديع الزمان ميرزا و سپس محمد زمان خان اقدام به سركوب آنان نمودند و رهبر شورشيان را هم بقتل رساندند . 36 همين محمد زمان خان هم چندى بعد به سال 1228 خود اقدام به شورش نمود و تعدادى از سران ايلات تركمان را با خويش همراه نمود طورى كه 30000 سوار را بدور خود گرد آورد . سپس برادر خود را هم با اموال و لوازم بسيار به قلعه ماران در بلندترين منطقه كوهستانى راميان ( در حاشيه روستاى پيش‌آباد پاقلعه ) فرستاد تا براى روز مبادا بدانجا پناهنده شوند . اما با ارسال نامه از سوى فتحعلى شاه براى اعيان و رجال سياسى و نظامى استراباد ، محمد زمان خان قبل از هر نوع تحرك قابل توجهى دستگير و به نزد شاه