اسد الله معطوفى
357
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
معمارى آرامگاهى در ايران و گرگان آرامگاهها در سراسر جهان از گذشته دور تاكنون ، شكل و شمايل مختلفى داشتهاند . اهرام ثلاثه مصر از جمله يكى از انواع آرامگاهها بودهاند كه بقول ويل دورانت : « در سراسر جهان اين اهرام عظيم از حيث حجم و عظمت همتائى نداشتهاند . اين بناى سنگى و كوهى دست ساز ، قبر انسانى خودخواه بود كه هنوز در حاشيه رود نيل عجيبترين عجايب جهان محسوب مىشود » . در مصر 80 هرم آرامگاهى وجود دارند كه عظيمترين و بلندترين آن « هرم خئوپس » مىباشد كه 147 متر ارتفاع دارد . 8 آرامگاهسازى در ايران در جهت جاودانه كردن خاطره و ياد مردگان با خلق زيگورات يا هرم مطبق در ايلام قديم آغاز شد . اگر از برج يا زيگورات بابل درگذريم ، زيگورات چغازنبيل در هفتتپه ايلام ، بزرگترين آنها در نوع خود در جهان خواهد بود . بطور كلى در جهان باستان 25 زيگورات ساخته شدند كه دوتاى آنها در ايران بودهاند . در بابل اجساد مردگان را در زمانى خاص مىسوزاندند و خاكستر آنها را در درون گلدانى حفظ مىكردند . آنها در مقطعى ديگر مردگان را شسته و پس از پوشاندن لباسى نيكو و رنگين كردن گونهها و مژههايش ، به همراه چند دست لباس و شيشه عطر دفن مىكردند . 9 اما در ايران پس از ورود مسلمانان ، آيين تدفين و معمارى آرامگاهى تغييرات زيادى پيدا كردند . البته در بين خود مسلمانان ، نخستين نسل مرگ را همچون رويه زندگى عادى و حياتشان ، بسيار ساده گرفتند و حتى براى پيامبرشان نيز چنين كردند . اما بتدريج بدعتها آغاز و ساخت آرامگاههاى مجلل ( البته براى اشراف و نيمهاشراف ) مورد توجه قرار گرفتند . استفاده از كفنهاى گرانبها ، تابوتهاى قيمتى ، سنگ مزارهاى مجلل و در نهايت بناهاى پر