خرج از جمله موارد گذر از سادگى به تجمل‌پرستى در مراحل تدفين و انتخاب قبور بود . هيلن برند معتقد است استفاده از سنگ مزارها در بين مسلمين احتمالا از اواخر قرن اول و اوايل قرن 2 ه آغاز شده باشد . نخستين بارگاههاى روى قبور هم مربوط به شهداى شيعه بود . بااين‌وجود وى اطمينان دارد كه اولين آرامگاه مهم اسلامى « قبه الصليبيه » در شهر سامرا و در قرن 3 ه . ق ساخته شد . 10 خاستگاه آرامگاهى در بين مسلمانان خيلى محتمل است كه اعراب مسلمان براى ساخت آرامگاههاى باشكوه الگوى خود را از ايرانيان اقتباس كرده باشند ، زيرا براساس احكام دين زرتشت اصولا دفن مرده به شيوه رايج در بين مسلمانان شباهت چندانى نداشت . اما سرچشمه الهام مسلمانان در اين مورد مىتوانست سوريه و ولايات همسايه‌اش كه از مسيحيت و فرهنگ و احكام آن سيراب مىشدند ، بوده باشد . زيرا در بين مسيحيان ساخت مارتيريا يا بارگاه و مقبره قديسان رواج كامل داشت . به هر صورت ساخت چنين مكانهائى براى متوفيان متنفذ و با شأن بالاى اجتماعى بتدريج در بين مسلمانان با مفاهيمى همچون مقبره ، تربت ، بارگاه ، قبر ، مرقد ، قبه ، قصر ، آستانه ، مزار ، مشهد و روضه رواج يافت . در ايران هم مقبره عبد الله بن طاهر حاكم طاهريان در حظيره نيشابور قديمىترين مقبره شاهان ايرانى پس از اسلام محسوب مىشود . دومين آن هم متعلق به يعقوب ليث در جندىشاپور ( جنوب شرق دزفول ) بود . اما آرامگاه امير اسماعيل سامانى مهمترين و اولين آرامگاه برج‌مانند در فرهنگ ايرانى و برج گنبد قابوس گرگان ( جرجان ) تاريخى دومين آنها به حساب مىآيند . 11 هرچند در مقبره بودن برج قابوس عده‌اى ترديد كرده‌اند ، ولى بسيارى از مورخان و انديشمندان سبك اين برج را سرآغاز ساخت تعدادى مقبرهء برج شكل ايرانى دانسته‌اند كه چون سر به آسمان كشيده ، آن‌را تداعىكننده گرايش به آيين زرتشت هم دانسته‌اند ، چرا كه زرتشتيان مردگان خود را ابتدا در ارتفاعات و بلنديها مىنهادند تا گوشت و پوست آنها توسط پرندگان و حيوانات خورده شود . بعلاوه به كار بردن تقويم ايرانى گرديزى را آن‌هم در قرن 4 ه و در كنار تاريخ هجرى قمرى ، نشان از تمايل به چنين اعتقادى محسوب نموده‌اند . عده‌اى ديگر روايت الجنابى مبنى بر نهادن جسد قابوس در تابوت شيشه‌اى و آويختن آن از سقف و نيز