اسد الله معطوفى
229
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
غزنويان ( 351 - 582 ه ) افراد اوليه اين سلسله تركانى بودند كه بعنوان جنگاور وارد سپاه ايران شدند . معروفترين آنها آلپتكين بود كه پس از نارضايتى از سامانيان ، در غزنين حكومت غزنوى را بنيان گذارد . پس از وى دامادش سبكتكين و سپس پسر اين شخص يعنى محمود به قدرت رسيدند . اين سلطان قدرتمندترين حاكم اين سلسله محسوب مىشد كه در همان آغاز كار قلمروش را توسعه داد و بقول بيهقى سرانجام در سال 411 ه توانست گرگان را هم فتح كند و حاكم زيارى آن يعنى فلك المعالى منوچهر را خراجگذار و مطيع خويش نمايد . 35 پس از محمود ، پسرش مسعود نيز شخصا در راس سپاهى 30000 نفره در سرماى زمستان سال 426 ه ، به گرگان و استراباد لشكر كشيد كه ابو الفضل بيهقى در تاريخ خود بطور مفصل و به طريق بسيار زيبائى وقايع آنرا توضيح داده است . 36 اتفاقا در همين زمان بود ( 429 ه . ق ) كه بتدريج با تهاجم تركمانان سلجوقى در خراسان مواجه شد و در پى مقابله با آنان برآمد . اما در طى چند جنگ و گريز اوليه سپاهيانش تار و مار شدند و مجبور گشت گروهى از اشراف و نزديكان به خود را به همراه اموال بسيار به سوى گرگان و استراباد روانه كند . سال بعد خود نيز به استراباد آمد . 37 اما عاقبت با حملات و كروفرهاى سپاه سلجوقى ، حكومت او از هم فرو پاشيد و جانشينانش هم تا سال 582 به صورت دولتى كوچك و دستنشانده به حيات متزلزل خود ادامه دادند . از يادگارىهاى مهم عصر حكومت غزنويان در گرگان يكى برج رادكان است كه داراى كتيبههاى ارزشمند است كه هرچند حكام اين سلسله در ساخت آن دخيل نبودند ، ولى