برج گنبد قابوس و كتيبه‌هاى 1000 ساله آن اين برج كه به « ميل گنبد » هم معروف است ، در سال 1375 خورشيدى از سوى يونسكو بعنوان بلندترين برج آجرى جهان شناخته شد . اين شاهكار جهانى كه به شماره 86 ثبت گرديده ، به امر قابوس بن وشمگير حاكم زيارى ايالت گرگان در اواخر قرن 4 ه در تختگاه اين ايالت يعنى شهر جرجان ساخته شد . معرفى اين برج بلند از طرف نگارنده بيشتر از منظر اپيگرافى يا شناسائى كتيبه‌هاى موجود بر روى بدنه بيرونى آن است . متن اين كتيبه‌ها كه تصاوير آنها در صفحات بعد آمده ، دوبار در پائين و بالاى بدنه برج دور در دور تكرار شده و به صورت آمود ( تزئينات يا الحاقات غيرسازه‌اى مثل : كاشى هفت‌رنگ ، گچ‌برى ، آئينه‌كارى و آجركارى ) است . علت اين تكرار فقط ميتوانست بخاطر آن باشد كه رديف بالا به دليل دورى و عدم ديد كافى قابل خواندن نبود . متن دو رديف كتيبه آجرى كه به خط كوفى پر و رزبندى ( قاب‌بندى ) شده هم هستند بدين‌شرح است : بسم الله الرحمن الرحيم - هذا القصر العالى - الامير شمس - المعالى الامير بن الامير - امر به بنائه فى الحياته - قابوس وشمگير - سنه سبع و تسعين ( و ثلثمائه قمرى - سنه خمس سبعين - و ثلثمائه شمسيه ) . ترجمه : بنام خداوند بخشندهء مهربان - اين است كاخ اعلى - امير شمس المعالى - امير فرزند امير - فرمان داد به ساخت آن در زمان حيات خويش - قابوس وشمگير - در سال 397 قمرى سال 375 شمسى . به كار بردن تاريخ شمسى در كنار تاريخ متداول هجرى قمرى آن دوران ، احتمالا بخاطر آن بود كه هنوز تاريخ يزدگردى كه مبدأ آن جلوس يزدگرد سوم پادشاه ساسانى بر تخت شاهى بود ( 632 م 11 ه . ق ) ، به كار مىرفت . 24