حكومت زياريان در گرگان با ضعف دولت علويان در طبرستان و گرگان ، گروهى از سرداران آنها مثل اسفار بن شيرويه ، ماكان بن كاكى ، مردآويج و على بويه در پى كسب قدرت برآمدند . در اين ميان مردآويج ( 306 - 323 ه . ق ) طبرستان و گرگان را تصرف كرد و سپس همزمان با مخالفت با خليفه ، تا مغرب ( حدود سرپل ذهاب فعلى ) را فتح نمود . اين گستره وسيع در زمان جانشينان وى ، با تشكيل دولت آل بويه محدود به طبرستان و گرگان شد . 1 پس از مردآويج ، ابو طاهر وشمگير بن زيار ( 323 - 357 ه . ق ) جانشين او شد . وى سال‌ها با ماكان بن كاكى ، حسن بن فيروزان ، ابو بكر محمد بن مظفر چغانى و نيز سرداران حكومت آل بويه در جنگ و ستيز بود ، طوريكه گرگان و استراباد چندين‌بار دست به دست شد . 2 وشمگير در دوران حكومت خود با اغتشاش و قيام قرمطيان ( باطنيان ) گرگان مواجه گرديد آنچنانكه او و پسرش قابوس مجبور به اقدامات سركوبگرانه شديدى عليه آنها شدند . 3 بعد از وشمگير پسرش ظهير الدين بهستون ( 366 - 357 ه . ق ) سپس شمس المعالى قابوس ( 403 - 366 ه . ق ) به قدرت رسيدند . شمس المعالى مدتها در نبرد با حكام ديلمى آل بويه بود و يك‌بار هم به مدت 18 سال از حكومت خلع گرديد و استراباد و گرگان بدست آل بويه افتاد . جنگ و گريز با درخواست كمك شمس المعالى از سامانيان و چندين بار دست به دست شدن استراباد و گرگان ، پاى سرداران زيادى از آل بويه ، سامانى و آل زيار را بدين منطقه كشاند و چنان قحطى پديد آورد كه : « . . . در سنه 371 مردم گرگان نخاله جو را با گل خمير كرده مىخوردند . . . آنها يك‌من سبوس را به دانگى زر مىخريدند » . 4 بااين‌وجود