پژوهشگران اعتقاد دارند كه بعضى مردم احتمالا آيين‌هاى اعتقادى متفرعى غير از آيين زرتشت هم داشتند و مردگان خود را در خاك دفن مىكردند . مثلا در سمت شرقى غربى و بر ديوار شرقى معبد آناهيتا در كنگاور ، جايگاه تابوت‌هاى سفالين عصر هخامنشى كشف گرديده‌اند كه تصاوير آن‌ها را در صفحات بعد آورده‌ايم . 55 شيوه تدفين كوروش هم نوعى تخطى از سنت‌هاى مرسوم محسوب مىشد و منسوب به آيين زرتشت بود . آرين در اين‌باره مىنويسد ( آناباز ، كتاب ششم 29 ، 5 و 6 ) : « . . . كوروش در تابوتى از طلا گذاشته شد و تختخوابى با پايه‌هاى طلا و نيز يك ميز در كنارش نهادند » . كنت‌كورث ( كتاب دهم ، 1 و 31 ) هم نوشته : « كوروش با سلاح‌هايش به گور نهاده شد و بعدها اسكندر سپر او را هم كه خاك شده بود با دو كمان سكائى و يك شمشير كوتاه بدست آورد » . 56 پس از نبرد ايسوس مادر داريوش نيز با اجازه اسكندر تعدادى از خويشاوندان خويش را در خاك دفن نمود . به نوشته هرودوت ( كتاب 7 ، بند 117 ) بدستور خشايار شاه براى مقبره ارتاخه تپه‌اى بلند درست كردند . در شوش هم يك گور هخامنشى مربوط به يك زن بدست آمد كه وى را در طشتى از جنس مفرغ و به همراهش جواهرات زيادى نهاده و دفن نموده بودند . 57 آخرين مطلب در اين باب آنكه گزنفون ( كتاب 7 ، فصل 3 ) صراحتا مىنويسد كه آبراداتاس سردار كوروش را كه در جنگ با مصريان كشته شده بود در خاك دفن كردند . 58 باوجوداين توضيحات ، بايد پذيرفت كه دفن مرده در عصر هخامنشى شيوه غالب و رايجى نبود و اصولا 4 عنصر مهم اين عهد يعنى آب ، خاك ، آتش و هوا مىبايد از هر نوع پليدىها و آلودگىها در امان مىماندند . بنابراين رايجترين شيوه آن بود كه پس از خوردن گوشت و پوست مرده در بلندىها يا درون برج‌هاى مدور ، استخوان‌هاى آن‌ها را به استودان‌ها يا گوردخمه‌ها حمل مىنمودند . 59 باشكوه‌ترين چنين آرامگاهاى گوردخمه‌اى عصر هخامنشى متعلق به سلاطين بزرگ اين سلسله بوده‌اند كه در سينه‌كش كوه‌ها ساخته شده‌اند . در نقش رستم شاخصترين نوع اين‌چنين آرامگاه‌هائى قرار گرفته‌اند . اين چهار آرامگاه كه نماى بيرونى آن‌ها با نگاره‌ها و كتيبه‌هاى متعدد پوشانيده شده‌اند ، 60 نمادى از زيباترين هنرها و تراش سنگ است كه يونانىها آن‌ها را نكروپليس Necropolis ( شهر مردگان ) مىناميدند .