حكمرانان گرگان در عصر ساسانيان نيز گاه « آناهيت » ناميده مىشدند و از هفت خاندان قديمى و بزرگ عهد ساسانى يكى آناهيتا بود كه ابن قتيبه به صورت آناهبذ ، طبرى نهكابند و ابن اسفنديار نهبيذ ثبت كرده‌اند . 52 شايد تنديس مفرغى شبيه بت كشف شده از روستاى زيارت گرگان را كه در صفحات قبل تصوير آن‌را به همراه تنديس‌هاى تمدن لرستان ارائه نموده‌ايم ، متعلق به همين آيين آناهيتاپرستى مردم آن عصر منطقه گرگان بوده باشد . مخصوصا آنكه محل كشف اين تنديس در بلندىهاى كوهستانى روستاى يادشده بود . بعلاوه با توجه به اينكه معمولا معابد آناهيتا را در بلندىها مىساختند ، آيا بقعه و بارگاه فعلى روستاى زيارت نمىتوانست بر روى بقاياى معبد آناهيتا در اين ناحيه ساخته شده باشد ؟ به هر صورت در مورد اين استدلال ليوتنان كلنل برسفر دلوات قنسول انگليس در استراباد به سال 1180 ( 1298 م ) پس از آنكه از سفر خويش از طريق قزلق ، چهارباغ ، شاهكوه و سرانجام چشمه سياه‌خوانى و زيارت به استراباد بازگشت ، چنين نوشت : " . . . در زمان سفر از چهارباغ به سوى زيارت ، سر راه در شربت اطراق داشتيم . بعد از عبور از سياه كنه ( چشمه سياهخوانى كنونى ) به شربت ( شهربت ) رسيديم . در آنجا خرابه‌هائى وجود داشت كه مىگويند در ايام قديم و در زمان آتش‌پرست‌ها ، اينجا شهرى بوده موسوم به شهر بت . از اينجا به زيارت رسيديم كه قنسول روس و زنش هم آنجا بودند » . 53 لازم به ذكر است كه در كارهاى ميدانى و منوگرافى نگارنده در اطراف شهر گرگان فعلى ، به سال 1362 به مورد بسيار جالبى برخورد داشته‌ام ، و آن اينكه در روستاى آلوكلاته ( 10 كيلومترى شمال شرق گرگان ) ، در مراسم روز 13 فروردين ( عيد نوروز ) مردم اين روستا در دل طبيعت مشغول به بازى و خواندن اشعارى مىشدند كه از كلمه ايشتار چندبار استفاده مىكردند . روش تدفين و معمارى آرامگاهى عصر هخامنشى با توجه به رسميت يافتن و گسترش دين زرتشت در سراسر امپراتورى هخامنشى ، مردم اموات خود را نخست بر بلندىها يا درون برج‌هائى مخصوص خارج از شهر مىنهادند تا پرندگان و وحوش پوست و گوشت آن‌ها را بخورند ، سپس استخوان‌ها را در استودان نهاده در درون دخمه‌هاى سنگى ( گوردخمه ) مىگذاشتند . 54 اما گروهى از مورخين و