مسجد و گورستان سرپير سرپير تا عهد پهلوى اول يكى از گذرهاى محله سبز مشهد محسوب مىشد كه داراى مسجدى قديمى بود و به آن مسجد قاضى هم مىگفتند . در حاشيه اين مسجد يك گورستان تاريخى نيز وجود داشت كه معمولا اهالى اين گذر در آن دفن مىشدند . در كشتار طاعون عظيم سال 1247 ه . ق در استراباد ، 61 بسيارى از اهالى اين گذر در همين گورستان مدفون گرديدند . بوميان مسن مقيم اين گذر اعتقاد بر آن دارند كه در گذشته سر يك شخصيت پير ( زاهد - عارف ) را در اين گذر دفن كرده و از آن به بعد اينجا را « سرپير » ناميده‌اند . بدور ميدانگاهى يا مركز اصلى اين گذر ، مجموعه ابنيه مهم و تاريخى وجود داشت كه هنوز تعدادى از آن‌ها به چشم مىخورند ، مثل : مسجد ، حمام ، تكايا ، قنات و گورستان . در قسمت جنوب غربى اين ميدانگاهى و نيز غرب مسجد سرپير كه در فاصله 300 مترى جنوب دروازه فوجرد ( دنگ‌كوبان ) استراباد هم قرار مىگرفت ، گورستان گذر سرپير قرار داشت كه بعدها در دهه چهل خورشيدى با احداث خيابان سرپير ( ميدان شهردارى به سوى امامزاده عبد الله ) ، بخشى از اين گورستان از بين رفت و بر روى بقيه زمين آن هم مغازه‌ها و خانه‌هاى مسكونى فعلى را ساختند . در حاشيه حدود 7 مترى ضلع شمال غربى مسجد هم « درخت فانوس » قرار داشت . اين درخت كه يكى از چنارهاى بلند و كهنسال مجموعه چنارهاى قديمى شهر استراباد محسوب مىشد ، بر بالاى آن قرقره‌اى چوبين نصب كرده بودند كه شب‌ها بوسيله طناب فانوس روشنى را بالا مىكشيدند تا كاروانهاى در حال حركت به سوى استراباد از سمت شمال ( از سوى آق‌قلعه و دشت تركمان ) به سوى دروازه شمالى شهر يعنى دروازه فوجرد راهنمائى شوند . در گورستان سرپير تعدادى از شخصيتهاى بزرگ استراباد هم به خاك سپرده شده بودند . از جمله مولانا نظام الدين استرابادى كه محمد صالح بن محمد تقى بن محمد اسماعيل استرابادى در سال 1294 ه درباره او نوشت : « . . . به سبك عرفا نظم مىسرود و ديوان نسيمى منصوب به دو است . مدفنش در گذر سرپير استراباد در قبرستانى است كه مسجد سرپير در آن قرار دارد . صورت قبرش بلند و بالفعل موجود است و از خيوق و بخارا به زيارت مرقدش آيند » . 62 منظور از « صورت بلند قبر » در اين متن ، بلندى و ارتفاع مرقد آجرى او بود كه نگارنده خود آن‌را در ابتداى ورودى خيابان سرپير به سوى سبز مشهد تا