اسد الله معطوفى
1167
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
است : « چون حاجى مهدى خان قوانلوى قاجار مرحوم شدند ، كل 6 دانگ حمام واقع در محله سرچشمه استراباد بعد از وضع يك هشتيك ( 8 / 1 ) كه در ميان سه همسر ايشان از هوائى تقسيم مىشود باقى 29 سهم در ميان 12 پسر و 5 دختر آن مرحوم تقسيم مىگردد . . . ايشان هم سهم خود را به آقا سيد محمد تقى پسر حاجى سيد مفيد استرابادى مبايعه و فروختهاند » . پنج سال بعد بخشى ديگر از سهمهاى اين حمام توسط بقيه وراث به همين شخص فروخته شد . به اين سند كه در 18 جمادى الاول سال 1261 ه تنظيم شده توجه كنيد : « . . . وراث موسى خان قاجار قوانلو فرزند حاجى محمد قلى خان حسب الارثى كه به ايشان انتقال يافته و آن يك دانگ مشاع از كل 6 دانگ از يك باب حمام واقع در محله سرچشمه معروف به حمام چشمه است را به يك من تبريز گندم سفيد خبازپسند به سيد محمد تقى استرابادى مصالحه و مبايعه نمودند » . 53 يكى ديگر از ابنيههاى موجود در گذر سرچشمه ، امامزاده بىبى سبز است كه در ضلع جنوبى اين محل و در فاصله 100 مترى شمال امامزاده نور واقع شده است . جلوى اين امامزاده ( محل كنونى درمانگاه هاشمى ) نيز گورستان تاريخى تا دهه چهل خورشيدى مشاهده مىشد كه سنگ مزارهاى بسيار باارزشى داشت . البته اين گورستان بازمانده بخش شمالى گورستان امامزاده نور محسوب مىشد كه بعدها بخاطر تسطيح اراضى آن و ساختن بناها ، بين دو قسمت گورستان بزرگ و قديمى امامزاده نور جدائى افتاد . به هر صورت سنگهاى بزرگ و زيباى اطراف امامزاده بىبى سبز در حقيقت متعلق به گورستان امامزاده نور بود . در همين گورستان در فاصله چند مترى شرق چشمه ، سنگ مزار باشكوه و اشرافى متعلق به عصر صفوى ( 980 ه ) و مربوط به شخصى بنام « خليفه قزل خواجلو ذو القدر » ديده مىشد كه بعدها به موزه سنگ گرگان منتقل گرديد و تصوير آنرا در صفحات بعد آوردهايم . ذو القدرها يكى از طوايف ترك و بقولى تركمان ( اوغوز ) بنيانگذار سلسله صفوى بودند كه بعدها به پاس تلاش و حمايتشان ، سران آنها همچون ساير سرطايفههاى ديگر قزلباش به جاه و جلال و مناصب دولتى در پايتخت و ايالات از جمله استراباد رسيدند . حاجيلرهاى فعلى استان گلستان كه بيشتر آنها در شرق استان يعنى راميان و مينودشت مقيم هستند ، در حقيقت بازمانده و احفاد همين ذو القدرها و ساير طوايف قزلباش ترك محسوب مىشوند . در اين مورد مولف كتاب « روضه الصفا » متن صريحى دارد . او پس از توضيح درباره وقايع