اسد الله معطوفى

1168

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

سال 986 ه يعنى زمان سلطان محمد خدابنده ( 995 - 985 ه ) كه دو جناح تكلو و تركمان امورات را در دست داشتند ، مىنويسد سعى شد براى توازن و تعادل در توزيع قدرت ، ايالات و شهرهاى بزرگ را بين سران اين دو طايفه بزرگ تقسيم كنند . بنابراين : « استراباد به محمد خان حاجيلر ذوالقدر عمزاده ابراهيم خان و ايالت شيروان را به محمد خليفه حاجيلر ذوالقدر تفويض فرمودند » . 54 بنابراين تيره‌هاى مختلف ترك مقيم شرق استان گلستان فعلى ( گرگان تاريخى ) يعنى شهرهاى آزادشهر ، بويژه راميان و مينودشت ( كبودجامه - حاجيلر بعدى ) را بايد بازماندگان همين تركان يا تركمانان ذوالقدر و چند طايفه ديگر ترك همين دوران صفوى دانست كه سران و خانهاى بزرگ آن‌ها در راس قشون و قبيله مسلح خود به استراباد كوچ و اعزام شدند تا در مقابل حملات مكرر اوزبكان و بعدها تركمانان يموت و گوگلان دست به مقاومت و پايدارى بزنند . منطقه مينودشت فعلى نام تاريخىاش كبودجامه بود ولى از زمان ورود و اسكان حاجيلرها به اين ناحيه نام آن‌را تغيير داده و حاجيلر نهادند تا در زمان رضا شاه پهلوى كه به‌خاطر طبيعت بكر و چشم‌اندازهاى زيباى آن اسم مينودشت را براى آن انتخاب كردند . پس از ذوالقدرهاى حاجيلر ، چند ايل كرد مسلح هم بلافاصله به سوى سرحدات شمالى دو ايالت خراسان و استراباد اعزام و اسكان داده شدند تا به همراه تركان قزلباش از جمله حاجيلرها اقدامات دفاعى و پايدارى در مقابل مهاجمان را تكميل نمايند . لازم به ذكر است كه اسناد چندى هم‌اكنون در منطقه وجود دارند كه دلالت بر انتخاب چند شخصيت قزلباش بر حكومت استراباد در عصر سلاطين صفوى مخصوصا شاه طهماسب دارند . مثلا در سال 937 ه شاه طهماسب به خواست خواجه سيف الدين مظفر پتكچى ( از فئودال‌ها و شخصيتهاى برجسته سياسى و اجتماعى استراباد و سازنده مدرسه دار الشفاء در بازار نعلبندان ) طى حكمى سلطان محمد ذوالقدر را بر حكومت ايالت استراباد برگماشت تا : « نزولى خانه‌ها را ببخشايد چون اين امر اهالى استراباد را خانه خراب نموده و موجب تفرقه و تشويش خاطر رعايا گشته بود . به موجب همين حكم همايون مقرر گشت من بعد در خانه و حوالى منطقه بلده مذكور فرود نيايند » . 55 سلطان محمد ذوالقدر كه در بعضى از اسناد تاريخى وى را محمد خليفه ذوالقدر هم ناميده‌اند ، پسرى بنام بابا كمال الدين داشت كه پس از 19 سال زندگى در استراباد به سال