اسد الله معطوفى
1164
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
گورستان و مناره محله سبزه مشهد و گذر سرچشمه سبز مشهد يا سبزه مشهد يكى از محلات قديمى شهر استراباد بود كه هنوز به همين نام خوانده مىشود . در اين محله اين مجموعه تاريخى به چشم مىخوردند : مسجد امام حسن ، امامزاده مرادبخش ، تكاياى قديمى ، يك قنات آب در حاشيه جنوبى مصلا ، دو چنار كهنسال ، مدرسه صالحيه و يك مناره بلند . در ضلع غربى اين محل ميدان شور ( كه در وقفنامه خسرو خان حاكم استراباد به سال 1041 ه به آن اشاره شده ) 46 ، گورستان و مناره ( گلدسته ) عصر صفوى ( دوران شاه عباس دوم ) وجود داشت كه از هيچ كدام اثرى نمانده است ، اما رابينو در اواخر دوره قاجار مناره آن را ديده و متن كتيبهاش را چنين ثبت كرده بود : 47 صاحب اين خيرات فايض البركات حاجى مقرى بن حاجى على الجرجانى سنه الف و خمسه و خمسين در زمان دولت گيتىستان جم خدم * آنكه از ذاتش سحر خورشيد در كسب ضياست خسرو انجم حشم عباس ثانى كز خلوص * از كمين نام خدا كيوان غلام پربهاست يادگار مقرى نيكو سير حاجى على * آنكه كارش دوستى آل على شير خداست صاحب اين گلدسته عباس نيكو محضرى * قربتا لله صدق تو بر اين معنى گواست بهر تاريخش مناسب گفت اين مصرع رحيم * بهر گلبانگ سليمانى بر اين عالى بناست عمل استاد محمد شريف سنگتراش گلبن سلطان خير محمد حافظ يادگار . همانگونه كه از متن اين كتيبه سنگى بر مىآيد ، اين مناره را حاجى مقرى پسر حاج على گرگانى در سال 1055 ( سومين سال حكومت شاه عباس دوم صفوى ) ساخته بود . لازم به ذكر است كه در وقفنامه مربوط به سال 1119 ه ( عصر شاه سلطان حسين صفوى ) و متعلق به شخصى بنام حاجى قاسمعلى و فنى نيز اشاره به : « كاروانسراى انارفروشان و 4 باب دكان عصارى در ميدان شور استراباد » شده است . 48 در اين ميدان و در حاشيه مناره يا گلدسته يادشده ، يعنى در اطراف مسجد امام حسن كنونى در محله سبز مشهد هم قبرستان بزرگى وجود داشت كه بعدها آنرا تسطيح و بتدريج مهاجران سيستانى بر اراضى آن مسكون شدند طوريكه آنجا را تا دهه شصت خورشيدى سيستانى محله مىناميدند . حمام قديمى سبز مشهد و سقابه ( پاشير - قنات ) معروف سبز