اسد الله معطوفى

1165

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

مشهد كه خود نگارنده آخرين بار بقاياى آن‌را در سال 1350 خ ديده بود ، در جدار همين گورستان واقع شده بودند . اتفاقا در زمان پىكنى براى چند خانه در سيستانى محله ( بخش غربى محله سبزه مشهد كنونى ) يك بار در سال 1345 و بار ديگر در سال 1349 خورشيدى چند عدد از سنگ مزارهاى قديمى و مدفون را پيدا كردند كه تصاوير آن‌ها را در زمان معرفى امامزاده نور و سنگ مزارهايش از نظر گذرانده‌ايم . چندتائى هم از اين سنگ مزارها تا مدتهاى مديد در گوشه بيرونى مسجد امام حسن ، مصلى و معابر نزديك به آن‌ها رها شده بود تا به همت چند نفر خير ، تعدادى را به سال 1353 به موزه سنگ گرگان انتقال دادند . علت وجودى چنين قبرستان بزرگى بخاطر وجود مصلى در جنوب آن ، مسجد امام حسن و امامزاده مرادبخش در شرق آن بود . اين امامزاده هم‌اكنون در درون حياط مسجد امام حسن قرار گرفته است . تا چند دهه پيش سنگ كتيبه‌اى مهم بر ديوار اين امامزاده مرادبخش كه مربوط به آب اهالى اين ناحيه بود ، نصب شده و متن آن چنين بود : « هو الموفق غرض از تحرير اين تقرير اينكه در اسعد زمان و امجد دوران شاه دين پناه ملك خيل فلك بارگاه السلطان ابن السلطان ابن السلطان و الخاقان ابن الخاقان ابن الخاقان ابو المظفر شاه طهماسب الحسينى بهادر خان خلد الله ملكه و سلطانه و افاض على البرايا بره و احسانه غلام شاه سلطان فخر الدين كوكچه حفر كاريزى كه بطريق نذر واقعيت داشته بنابر اصلاح حال و سهولت احوال و اوقات بوميان استراباد كه از قلت آب ذلت بيحساب مىكشند امر فرموده آب كاريز مذكور را از صدق و اخلاص وقف مؤبد مخلد عام و خاص آينده و روندهء بلدهء مذكوره نموده كه صرف ضروريات عاديهء خود نمايند و ثواب آن‌را بذل روح مقدس مطهر مزكى امام الجن و الانس على بن موسى بن جعفر عليه صلوات الله الاكبر فرمود و شرط كرد كه آب مذكور را در منازل اهل بلده دائر سازند و بعد از رفع احتياج ايشان بخارجهء بلدهء مذكور فزايند كه بروح حضرت واقف مذكور نثار نمايند تغييردهنده به لعنت ابدى گرفتار باد وقع ذلك فى سنه ستين و تسعمايه » . 49 برطبق مندرجات اين كتيبه ، فخر الدين كوكچه ( از قزلباشهاى اشراف اعزام‌شده به استراباد و از عمال حكومت صفويان در اين منطقه ) به امر شاه طهماسب در سال 966 ه كاريز يا قناتى را حفر كرد و آن‌را وقف نمود تا اهالى مخصوصا مردم سبز مشهد و سرچشمه از آب آن بهره برده و مازاد آن‌را به خانه‌ها منتقل و سپس به خارج از شهر هدايت كنند . بنابر