اسد الله معطوفى

1103

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

قدمگاه خواجه خضر در درون شهر استراباد اهالى به سه قدمگاه اعتقاد داشتند كه هنوز محوطه‌هاى آن‌ها در سه نقطه شهر باقيست . 1 - مسجد امام حسن در محله سبزه مشهد 2 - قدمگاه خواجه خضر در تول‌چشمه ( اسلام‌آباد كنونى ) 3 - قدمگاه حضرت عباس در محله ميدان ( در حاشيه ضلع شمال غربى چهارراه ميدان فعلى ) . جايگاه خواجه ( خوجه ) خضر در حياط متوسطى واقع شده كه هنوز سقف سفالى خود را حفظ نموده است . قبل از تعميرات جزئى اخير ( و ساختن يك مسجد در ضلع شرقى آن ) اين بنا مربعى به ابعاد 5 متر بود كه در هر ضلع سه طاق‌نما داشت . هم‌اكنون درب اصلى بنا كه بسيار قديمى است ولى متأسفانه ناآگاهان روى آن‌را با رنگ پوشانده‌اند ، در قسمت شرقى واقع گرديده است . مصالح بنا آجر و گچ و ايوانى هم در جلوى در ورودى قرار گرفته كه 4 ستون چوبى ساده كف و سقف ايوان را به هم مىدوزند . در داخل بنا يك بناى مكعب كوچك ساخته شده از آجر و گچ موجود است كه از چهارسو چهار فرورفتگى دارد . در مركز اين بناى مكعبى تنه چوبى درختى به چشم مىخورد كه در حقيقت اين بنا به دور اين تنه ساخته شده است . عوام معتقدند حضرت خضر در زمان فرار از پيش روى دشمن ، به اين محل پناه آورده و بعد از خواندن نماز به درخت آن تكيه داد كه بناگاه غيب شد . بعدها اين درخت مورد توجه قرار گرفت و پس از خشكيدن حدود 5 / 1 متر باقىمانده آن ، بوسيله اين بناى مكعبى حفاظت شد . پس از آن اين بنا مورد توجه عوام قرار گرفت . بعدها سنگ مزار چند نفر از افراد را كه احتمالا خود را خادمان اين بقعه مىدانستند بر روى اين بناى مكعبى نصب گرديد كه تصوير آن‌را در صفحات بعد ارائه نموده‌ايم . در حاشيه شمال و شمال شرقى اين بقعه تا دهه 50 خورشيدى گورستان تاريخى و بزرگى قرار داشت كه علاوه بر مردم عادى ، قبور شخصيت‌هاى معروف و متنفذى از جمله خاندان حكام استراباد در آن به چشم مىخورد . ( پدربزرگ مادرى و مادر خود اين نگارنده - مهرانگيز مرشدى - كه در سال 1339 خورشيدى درگذشت ، در همين قبرستان دفن گرديدند ) . بعدها در سال 1352 بر روى قسمت اصلى قبرستان ، عمليات ساخت بناى دانشسراى راهنمائى تحصيلى گرگان در دستور كار قرار گرفت . اين دانشسرا پس از حدود يك دهه