أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )
مقدمهء مترجم 18
فتوح البلدان ( فارسى )
روايتى در باب افسانهء نوشيدن شربت بلاذر نقل نشده است . اين خود دليلى است بر اينكه افسانهء ياد شده لااقل در قرن دوم پس از مردن بلاذرى پديد آمده است . بلاذرى از يك خاندان ايرانى است اين بحث را برخى از انديشمندان غربى آغاز كردهاند ، از آن جمله ( و شايد نخستين آنان ) سوواژه خاورشناس فرانسوى است كه بلاذرى را از يك خاندان ايرانى مىداند « 1 » . دائرة المعارف اسلام ضمن مقالهء اساسى خود دربارهء بلاذرى به وجود اين اعتقاد اشاره كرده لكن آن را به طور جدى تأكيد نكرده و افزوده است كه اگر هم اين گفته درست باشد ، بايد گفت به هر تقدير بلاذرى كاملا « عربيزه « 2 » » شده بوده است . دائرة المعارف بزرگ - اتحاد شوروى و نيز دائرة المعارف امريكانا « 3 » ايرانى بودن بلاذرى را به وضوح تأييد كردهاند . لكن دائرة المعارف بريتانيكا « 4 » و نيز لاروس بزرگ « 5 » بلاذرى را يك عرب معرفى كردهاند . وضع منابع عربى در دوران معاصر نيز در اين زمينه قابل ذكر و از جهتى قابل توجه است . از جمله دكتر صلاح الدين منجد ضمن مقدمهيى كه بر يكى از چاپهاى متن عربى فتوح البلدان نگاشته
--> ( 1 ) . . Sauvaget : Les Histori ensarabes , Al - Baladhori ( 2 ) . . Arabicized ( 3 ) . . Encyclopaedia Americana ( 4 ) . . Encyclopaedia Britannica ( 5 ) . . Grand Larousse encyclopedique , Baladuri