بزرگ بن شهريار الرامهرمزي ( مترجم : محمد ملك زاده )
فهرست و مقدمهء مترجم 13
عجائب الهند بره وبحره ( عجايب هند ) ( فارسى )
نسخهء خطى عربى آن در اسلامبول به دست دانشمند فرانسوى P . A . Van Der Lith ( واندرليت ) افتاده است كه او آن را در سالهاى 1886 - 1883 ميلادى با نسخهء خطى ديگرى كه متعلق به دانشمند ديگر فرانسه مسيو شفر M . Schefer بوده مقابله كرده با كمك و دستيارى جمعى از فضلا و مستشرقين اروپائى تصحيح و بوسيله مارسل دويك M . Marcel Devik به زبان فرانسه ترجمه شده به انضمام يك مقدمهء مفصل و فهرستهاى مختلف و چند تفسير به قلم برخى از دانشمندان با متن عربى آن توأما به چاپ رسانيده است . با اينكه بعضى از داستانهاى اين كتاب افسانه مانند و خيلى عجيب به نظر مىرسد ولى مجموعهء آن از نظر اينكه داراى اطلاعات بسيار مفيد و ذيقيمتى از احوال طبيعى درياها و اوضاع محلى و جغرافيائى بنادر و جزاير ممالك مختلف مشرق زمين و عادات و آداب و رسوم مردم آن مىباشد به حدى مورد توجه و علاقهء شديد هيئتهاى علمى اروپا و مستشرقين قرن نوزدهم ميلادى قرار گرفته كه با زحمات و تحقيقات و تتبعات بسيار و با سالها صرف اوقات و تطبيق اسامى جغرافيائى مصطلح زمان با نقشهء كامل سواحل شرقى افريقا و جنوب و مشرق آسيا كه مخصوص اين كتاب ترسيم گشته است . در ششمين كنگرهء جامعهء شرقشناسان فرانسه مطرح و به چاپ و نشر آن مبادرت شده است . ( واندرليت ) دانشمند فرانسوى در مقدمهاى كه نوشته است مىگويد : « چنان كه مىدانيم در زبان كهنه و غنى عرب تأليفات گوناگونى در جغرافياى عالم وجود دارد كه برخى از آنها داراى اهميت بسيار مىباشد ، مخصوصا تأليفاتى كه كمابيش جغرافياى تمام عالم يا قسمتى از عالم را توصيف كردهاند . . . با صرفنظر كردن از بعضى خطاها و مبالغهگوئيهاى آشكار ، به اين تأليفات الهامبخش بايد اعتماد داشت . . عالم فرهنگ از دانشمندانى كه اين گنجينهها