جعفر شهرى باف
55
طهران قديم ( فارسى )
ميگفتند تقليد و لوطى و مطرب است و خنده و نشاطش و اگر مردم گريه و آه و ناله ميخواستند به روضه و ختم « 18 » و تعزيه ميرفتند . تاريخچهء سياهبازى تا به دستهء مطربها مراجعت نمائيم بىمناسبت نيست غورى در پيدايش سياهها به تهران و ورودشان در نمايشات بكنيم : از ادوار پيشين يكى از تجارتهاى پرسود دلنشين ، كه هم بهرهى مالى و هم لذت جسمانى داشته خريد و فروش غلام و كنيز بوده كه در تمام ممالك ، خاصه در مشرق زمين رواج فراوان داشته بود . غلام و كنيز « 19 » هائى با صورت و قيافههاى مختلف از زيباترين دختران و پسران و زنان و مردان با انواع حرف و اطلاعات مخصوص كسب لذات روحى و نفسانى و اطفاء غرائز حيوانى « 20 » همراه دانشهاى گوناگون ناز و ادا و غنج و دلال و رقص و ساز و آواز و دلبرى و مصاحبت و محاوره و مجلس آرائى و شعر و غزل و نقالى و حكايات و روايات و قصص و نديمى و مانند آن تا كنيز و غلامهاى ميانه حسن و ميانه كمال جهت نوكرى و بندگى و كلفتى و خدمتكارى و للهگى و پرستارى ، الى زشت صورتان بدهيبت و كريه منظران ديو هيئت براى كارهاى دشوار خسيس ، امثال گلكشى و آبكشى و پذيرائى دواب و زراعت و فلاحت و جاروكشى و شست و شوى و كشيدن چرخ و عراده و آنچه از آن
--> ( 18 ) . مجلس ترحيم ، مجلسى كه براى يادبود مرده ترتيب دهند . ( 19 ) . نام غلام و كنيز تداعى ذهن ذكور و اناثهاى بدهيبت زشت و بسا كه احمق مىكند ، در حالى كه سواى اين بوده ، اگر سياههايشان براى كارهاى پست مثل دربانى و فراشى و كلفتى يا نوكرى و مثل آن خريده شده كه هنرى نداشتند ، اما بقيه از خوبروترين و خوشاندامترين و آموزش يافتهترين دختران و پسران ، يا زن و مردهائى بودند كه براى كسب لذت خريدارى شده ، برخى كه از برجستگىهاى همه جانبه ، مثل داشتن سواد و معلومات هنرى و نوازندگى و رقص و خوانندگى و ديگر امور لازمه سرآمد بوده به تحفهى سلاطين فرستاده ميشدند ، چنانچه غلام بچگانى كه حرفشان از دهانها و اوراق كتابها از دربارها شنيده ، خوانده مىشود از همين گروه ميباشند . ( 20 ) . هر پيلهور و بازرگانى كه دور از وطن و زن بسر ميبرد غلامى نيز خريده جهت فرو نشاندن لهيب حاجت همراه مينمود با نام عيال سفرى ، كه هنوز يكى از اين غلامان بنام ( آغا ميمنت ) كه پير شده بود وجود داشت كه در شصت و پنج سالگى از ارباب خود نزد يكى از دوستان او شكايت ميبرد كه هنوز دست از او نكشيده به حكم مالكيت و مملوكيت از او تمتع ميبرد !