جعفر شهرى باف

515

طهران قديم ( فارسى )

كسبهء جلو حمام در بيرون حمام اين كسبه جلب نظر ميكردند : آب آلوئى كه آلوهاى خيسانده را در لگن مسى ريخته ليوان و شيشه‌اى چند در روى تختهء آن قرار داده و ( سر آب آب آلوه تشنه ) داد ميزد . ديگر آب زرشكى بود كه غرابه‌اى پيزر كشيده « 99 » از دوش آويخته و كاسه آبى همدانىاى « 100 » يخ انداخته ( آب زرشك جگر و جلا ميده تشنه ) صدا ميزد . دوغى كه قدحى بزرگ مرغى « 101 » را با ليوانى چند بر روى چهارپايه‌اى كوتاه نهاده ( دوغ عربه تشنه ) داد ميكشيد يا اگر زمستان بود ، شيرى و شلغمى و لبوئى كه پاتيل ، لاوك‌هاى خود را گذاشته شير و شلغم و لبو داد زده و در برابر يك شاهى صد دينار آن را در اختيار مردم مىگذاشتند . ساعت كار حمام ساعت كار حمام‌ها از اذان صبح تا چراغ روشن نشده ( غروب ) بود مگر يك ماهه‌ى ماه رمضان كه استثنائا حمام‌ها بيست و چهار ساعته شده مردم با اذان صبح به آن رو آورده قبل از اذان مغرب از آن خارج ميشدند و بعد از افطار تا سحر كه در اختيارشان بود و اين تابلوى بود كه اواخر بر در بعضى حمام‌ها به نظر ميرسيد ( از اذان صبح تا اذان مغرب از مشتريان محترم با كمال احترام پذيرائى مىشود ) . « 102 »

--> ( 99 ) . حصيرى كه از پوشال به دور شيشه جهت حفظ آن مىگرفتند . ( 100 ) . كاسه‌هاى سفالى لعاب شيشه‌دار به رنگ آبى آسمانى كه غذا و آب يخ در آن بسيار مطبوع ميشد . ( 101 ) . قدح‌هاى چينى مرغى كه تا يك مشك آب در بعضى آنها جاى ميگرفت و از جنس بهترين چينى با نقش و نگار برجستهء مرغ و گل و درخت به نسبت كوچكى و بزرگى در قيمت‌هائى از سه چهار تا ده دوازده قران به فروش مىرسيد . قدح‌هائى كه امروزه متوسط آنها تا بيست و پنج ، سى هزار تومان معامله مىشود . ظروف مرغى از مرغوب‌ترين چينىها به شمار ميآمد و از جهت گرانى قيمت كه سرويس شش نفرهء آن تا هجده بيست قران به فروش ميرسيد و بيشتر در خانه‌هاى متعينين يافت ميشد و قدح‌هاى بزرگ آن از نوع دوغ‌خورىها همراه گلدان‌هاى بزرگى از جنس خود جزو تشريفات ختم اموات بود كه در مجالس عزا سه قدح و دو گلدان از آن را وسط مجلس روى طاقه‌شال رديف ميكردند و ( قاب و قدح ) مىگفتند . ( 102 ) . تابلوى كه به مرور ديگر كسبه نيز مثل قهوه‌چى و چلوى و مانند آن « پس از حكم تابلو كه بايد همه دكاكين تابلو داشته باشند » به همين مضمون نصب ميكردند ، چنانچه بايد با فحش و پس‌گردنى