كاروانسراهاى شاه‌عباسى ساختمانهايى از آجر با اسلوب و معمارى صحيح كه در زمان شاه عباس بزرگ بنيان گرديده در هر شش فرسخ يكى از آنها در غالب جاده‌هاى كشور جهت آسايش مسافر ساخته شده بود . نهصد و نود و نه زيادتر از هزار است ؟ دربارهء اين كاروانسراها مىگفتند شاه عباس دستور ساختن نهصد و نود و نه بنا از آنها را مىدهد و چون اجازه يكى ديگر مىطلبند كه آن را به ( هزار ) برسانند مىگويد اگر ساختن آن يك براى بزرگ نشان دادن رقم است ( نهصد و نود و نه ) از آنجا كه دهان پركن‌تر مىباشد بمراتب زيادتر به نظر مىآيد . در هر صورت اين كاروانسراها از دو محوطهء معمور و محصور تشكيل شده بود ، شامل دو حياط و اتاق‌هايى كه در اطراف هر يك از آنها ساخته شده بود و اصطبل و مال‌بند و آخور و آب‌انبار و ديگر امكاناتى كه بلا عوض در اختيار مسافر قرار مىگرفت . حياط جلوى آن محل سكونت مسافر و حياط عقب براى جا دادن دواب و استراحت سورچى و مهتر كه اصطبل زمستانى و انبار توشه و عليق نيز در آن ساخته شده بود . اضافه بر آخورهاى سردستى كه در هر حياط اطراف تختگاهىهاى آن كه در وسط هر يك بالا آمده بود منظور شده بود . هر حجره داراى وسعتى معادل بيست تا بيست و چهار پنج ذرع بود با طاق‌هاى آجرى و ديوارهاى گل و گچ‌كرده و ايوانى در جلوى هر يك جهت منزل كردن در هواهاى خوش و تابستانها كه در اثر عدم رسيدگى و گذشت روزگاران و بىنظمى واردان از حيّز انتفاع خارج گرديده رطوبت سقف‌هايشان به زمين و نم پايه‌هايشان به سقف مىپيوست . گچ و كاهگل آنها در اطراف فرو ريخته ، دود اجاق‌هايى كه از تنبلى مسافران در داخل حجره‌ها زده شده سقف و بدن آنها را به صورت تون حمام درآورده ، خاك و كثافات و زباله به گونهء مزبله و خاكروبه‌دانيشان ساخته ماهيت آنها را تغيير داده بود . اگر در ابتدا از بهترين ابنيه ، در حدود خود محسوب مىشده كه جهت اطراق موقت ، پاكيزه‌ترين و آسوده‌ترين منزلگاهها مىآمده و هر آينه تا پيش از اين مأمور و مراقب و محافظى داشته كه نگاهداريشان مىنموده ، آبادى و نظافتشان را