جعفر شهرى باف
227
طهران قديم ( فارسى )
كارخانهء برق ژاله ! و اما كارخانه برق ژاله از قرار شايع در ظرفيت چهل هزار كيلو وات خريدارى شد كه دربارهاش چنين تبليغ كردند : از شرق تا سمنان از غرب تا قزوين و از شمال تا آمل و از جنوب تا قم را برق مىدهد ! اما پس از چندى معلوم شد كه حتى از خود روشنايى تهران هم عاجز مىباشد ، از آن جهت كه از چهل هزار كيلو وات 36 هزار آن در خريد دزديده شده ، چهار را بجاى چهل به حساب آورده ، چراغچىهاى جديد روى چراغچىهاى قديم امثال حسين خان و اعوان انصارش را سفيد كردهاند ! دنبالهء كارخانه برق امين الضرب بارى كارخانه امين الضرب از عجايبى بود كه تا سالها موجب حيرت و تماشاى مردم شهر شده بود . هر غروب به تماشايش مىرفتند و مدتها به شگفتيش لب به دندان مىگزيدند و لا حول مىگفتند . اما با اين همه كه هر نور لامپش تا ساعتها وقت مردم را به تماشا مىگرفت ، اندك عكس العمل و رغبتى به استفاده از آن نشان نمىدادند و تنها فايدهاى كه از آن مترتب مىشد همان نور چند لامپ دو سه خيابان اطراف اندرون شاهى بود و بس كه اول غروب روشن و آخر شب از خود كارخانه خاموش مىگرديد . پس از اندرون و دور و بر آن دكاندارهاى خيابانهاى فوق الذكر بودند كه راغب نور برق گرديدند و ترتيب شركت آنها همچنين بود كه خود ، يا وسيلهء يكى از كاركنان كارخانه سيمى از شاه سيم « 9 » گرفته به دكان كشيده به سرپيچ مىبردند و لامپ بسته روشن مىكردند و تحصيلدار كارخانه شب به شب آمده مطابق مصرف شمع ( وات ) هر چند لامپ كه روشن مىديد پول مىگرفت ، بدون آنكه هيچ نوع كليد و كنتور و فيوز و چيزى در كار آن لازم و تكليف داشته باشد . قيمت سوخت هر لامپ چهل شمع شبى چهار شاهى بود و هفتاد و پنج وات هفت شاهى و صد شمع ده شاهى كه بعضى كسبهء نادرست هنوز در آن دغلى
--> ( 9 ) . سيم اصلى و بعد از آن به اسم سيم فشار قوى .