مردم رام و سركوب‌شده‌اى شد ، دست به يك سلسله اصلاحات محدود در زمينه‌هاى مختلف زد . از جمله مدارس عصرى را دوباره رونق داده ، ليسهء حبيبيه و حربيه را بنياد نهاد و سراج الاخبار دومين جريدهء افغانستان در اين عصر زاده شد . فرهنگ و ادبيات در عصر امير حبيب اللّه خان همچون عصر تيمور با مى و ساقى چنان مختلط شده بود كه جدايى اين دو پديده از همديگر مشكل است . « 1 » شگفتى در اين است كه مكاتب عصرى ، مطبوعات و حتى تدوين تاريخ واقعى افغانستان در كنار اين لوليدنها و ميگساريها زاده مىشود و امير عياش نه‌تنها به ايجاد مراكز فرهنگى اقدام مىكند كه حتى خود نيز يك فرد فرهنگى است و سراج التواريخ زير نظر او تدوين مىيابد . با آمدن محمود طرزى از تركيهء عثمانى ، فرهنگ و ادبيات افغانستان رنگ ديگرى به خود مىگيرد و با ورود ثريا خانم به دربار امير حبيب اللّه به عنوان عروس وى و بعدها ملكه ، فرهنگ و ادبيات دربارى ، جايگاهى براى ادبيات زنانه نيز پيدا مىكند . آقاى سرور دانش در سلسله مقالات تاريخى نگاهى به تاريخچهء احزاب ، در بخش انجمن نسوان ( كه در مجلهء ميثاق وحدت به چاپ رسيد ) به قسمتهايى از اين ادبيات زنانه‌اى و شورانگيز و نشاطآور در كابل ، اشاره مىكند . روى اين اصل ، بر خلاف عهد تيمور كه با مرگ وى ، چراغ محافل قصه‌خوانى و شعرسرايى و شب‌نشينى در اثر جنگهاى داخلى به خاموشى مىگرايد ، پس از امير حبيب اللّه اين چراغ نه‌تنها روشن مىماند كه به روغن آن نيز افزوده مىشود ، چرا كه امان اللّه جوان ، دست در دست ثريا خانم چنان‌كه در عهد امارت پدر با احتياط در باغهاى كابل به گشت

--> ( 1 ) . نقش استعمار شرق و غرب ، محمد على پيام ، صفحات 100 و 101 .