( پشتو ) وارد اصطلاحات نظامى و دفاتر ادارى شد . « 1 » مرحوم غبار كه يكى از طرفداران سرسخت اصلاحات شير على خان است ، ضمن تعريف و تمجيد از اصلاحات اردو و ايجاد مدارس ، از ذكر كلمهء پشتو و رونق گرفتن آن خوددارى مىكند . « 2 » چرا كه با اعتراف به اين مسأله ، خصوصيات ديگر ترقّىخواهى ، خودبه‌خود زير سؤال مىرود . شايد علت اصلى اين‌كه امير شير على خان بر خلاف ساير اميران محمدزايى و حتى شاهان سدوزايى روى زبان افغانى تكيه مىكند ، ارتباط دوجانبهء او با طايفهء پشتون باشد ، يعنى مادر و پدر او پشتون بودند « 3 » درحالىكه مادران شاهان و اميران قبلى اكثرا غير افغان بوده و طبق شواهد تاريخى مادر خود امير دوست محمد خان نيز پشتون نبوده ، بلكه از طايفهء قزلباش بود و همين ويژگى به امير دوست محمد خان فرصت داد تا با استفاده از قدرت اقوام مادرى ، برادران خود را از صحنهء رقابت حذف كند . عين همين رويداد در عصر امان اللّه كه باز هم احياگر زبان پشتوست ، تكرار مىشود ؛ چون مادر امان اللّه خان ، پشتون و مادر حبيب اللّه خان بدخشى بوده است . نكتهء خيلى جالب و ظريف اينجاست كه امير شير على خان بنا به گفتهء مرحوم غبار طبق برنامه و طرح سيد جمال دست به اصلاحات مىزند و امان اللّه خان هم طبق برخى ادعاها براساس طرح و برنامهء پدرزنش محمود طرزى كه گفته مىشد شاگرد سيد جمال الدين بوده ، اصلاحات را شروع مىكند و اين قرينه

--> ( 1 ) . افغانستان در پنج قرن اخير ، ج 1 ، ص 332 . ( 2 ) . افغانستان در مسير تاريخ ، جلد اول ، صفحه 595 . ( 3 ) . افغانستان در پنج قرن اخير ، ص 422 .