ديگر بساط عيش‌ونوش اين شاه شاعرمشرب و به اصطلاح فرهنگ‌دوست از صحنه برچيده شد ، چرا كه تاخت‌وتاز فرزندان او در عرصهء سياست و كشور از يك سو و توطئه برادران محمدزايى و تجاوز استعمار انگليس از سوى ديگر ، مجالى براى سدوزاييهاى بعد از تيمور باقى نگذاشت تا از عشرتكده‌هاى پدر و مراكز فرهنگى به نفع خود استفاده كنند . اگر احيانا به‌طور پراكنده در زمينه‌هاى فرهنگى فعاليت مىشد به شيوهء درباريان ايران و براساس زبان فارسى بود كه شعراء و نويسندگان قديم با خود به افغانستان آورده بودند . شعراء و نويسندگان خود افغانستان نيز ، بيشتر به زبان درى شعر مىگفتند و مىنوشتند ، به لحاظ اين‌كه شاهزادگان سدوزايى كه اغلب از مادران غير پشتون به دنيا آمده بودند تعصب چندانى نسبت به محو زبان درى و جايگزينى زبان پشتو نداشتند ، لذا دوره‌هاى زمان شاه ، شاه محمود و شاه شجاع بدون كدام تحول جدى در زمينهء فرهنگى به پايان رسيد . اما پس از تجاوز انگليسيها به افغانستان و قدرت‌گيرى محمدزاييها ، فرهنگ و ادبيات اين كشور همچون ديگر شئون سياسى - اجتماعى مردم دستخوش فعل و انفعالات جنگ با متجاوزين بيگانه و ايادى آنها شد . هرچند جوانه‌هايى كوچك و ناپيدا در كنار فرهنگ استعمارى روبه‌رشد گذاشت ، فضا به اندازه‌اى نامساعد بود كه اين جوانه‌ها هرگز به ساقه و برگ نرسيده خشك مىشدند ، چرا كه « در تاريخ جديد افغانستان دورهء بين مرگ تيمور شاه و اتحاد مجدد افغانستان توسط دوست محمد خان ، از هرنظر دورهء فترت و انحطاط به شمار مىرود . شكى نيست كه دورهء قبل از آن يعنى در عصر عروج سدوزائيان ( احمد شاه و تيمور شاه ) هم‌سطح اقتصاد و فرهنگ عامه در افغانستان پايهء بلندى نداشت ، اما چون امنيت نسبى