افغانستان از نگاه وضعيت فرهنگى به چند دورهء كاملا جدا از هم تقسيم مىشود : دورهء قبل از اسلام ، دورهء بعد از اسلام و دوره‌اى كه نام اين سرزمين از خراسان به افغانستان تغيير يافت . از آنجايى كه خصوصيات فرهنگى افغانستان در كتاب ديگرى به نام مراكز علمى - فرهنگى افغانستان و نيز كتاب شناسنامهء علما و دانشمندان افغانستان به‌طور مشروح بحث شده است ، اسامى شعرا و دانشمندان قديم را از اين كتاب حذف كرده ، به جاى آن سير تحولات فرهنگى افغانستان را جا داديم . همچنان به جاى نمايه مطبوعات ، شكل كامل‌تر آن را كه در مجلهء درّ درى انتشار يافته بود ، انتخاب كرديم و نشرياتى را كه بعدا انتشار يافته است ، تا جايى كه در دسترس بود بر آن اضافه كرديم . از اين‌كه مطالب يكدست نيست ، معذرت مىخواهيم ، چون هدف ارائه معلومات عمومى دربارهء افغانستان است نه كار يكدست .