بصير احمد دولت آبادى
431
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
هاشم خان را از صدارت عظمى سبكدوش كنند تا در باغ خانهء خود با سكهها بازى كند ، چرا كه او از داشتن انيس و مونس محروم بود و در طول هفده سال صدارت به حد كافى انتقام تحقير و حقارت خويش را از ملت مظلوم و عذاب كشيدهء افغانستان گرفته بود . ظاهر خان و همچنان باقى اعضاى خانوادهء يحيى خان تلاش مىكردند خودشان را از زير بار اين فرد نجات بدهند تا حكومت را به دلخواه خود اداره كنند . لذا نيمهشب نامهء سربستهاى دال بر استعفاى وى به دست او دادند . هرچند در ابتداى امر از گرفتن نامه ابا ورزيد ، ولى با مشاهدهء افراد مشكوك در اطراف قصر ، به امر شاه گردن نهاد و شام روز 9 ماه مى 1946 مطابق 19 ثور سال 1325 استعفاى او ( به بهانهء خرابى صحت ) ، همراه با صدارت برادرش از راديو كابل پخش شد . زندانيان سياسى دورهء هاشم خان يكى پس از ديگرى آزاد شده در كارهاى پايين رتبهء دولت مشغول شدند . اقدامات شاه محمود در اين كار خلاصه نمىشد . او زمينهء انتخابات بلديه را فراهم كرد و همچنين اقتدار و حاكميت زبان پشتو را از ادارات دولتى و مكاتب رسمى كشور بر طرف كرد . خانوادهء يحيى خان دريافته بودند كه همانطور كه ادامهء زورگويى در سياست خطرآفرين است ، تزريق زوركى زبان پشتو نيز باعث دگرگونى اوضاع كشور خواهد شد . امّا باز هم برنامه به شكل ظالمانهء ديگرى به مرحلهء اجرا گذاشته شد : « چنين فيصله شد كه از نگاه زبان تدريس ، كشور به دو ساحهء پشتو زبان و درى زبان تقسيم گردد و در هريك ، تدريس به زبان معمول در آن صورت گيرد . امّا در مناطقى كه مردم آن به هيچيك از اين دو زبان متكلم نبودند مثل مناطق ازبكنشين و امثال آن ، تدريس