نبود . چرا كه : « وزيرمختار افغانستان در مسكو ( غلام نبى خان ) از ما خواست كه در اين مرافعه جانب نادر خان را بگيريم و از او حمايت كنيم . وزارت خارجهء شوروى هم قول داد كه اگر نادر خان در جنوب افغانستان موضع گرفته و روش ضد انگليسى را در پيش بگيرد از او حمايت معنوى خواهد نمود . » « 1 » و براستى كه روسها از نادر حمايت كردند . در شكست حكومت تاجيك ، روس نقش بارزى داشت امّا كارگران اصلى صحنه ، انگليس معرفى شد ، چون در آن شرايط انگليس مستقيما در قضاياى افغانستان دخالت مىكرد . مرحوم فرهنگ دخالت انگليس را اين‌گونه تشريح مىكند : « يك روز در اواخر ماه فبرورى سال 1929 سه شخص كه هريك به گونه‌اى بر جريان حوادث در افغانستان مؤثر بودند در اين شهر سرحدى ( پيشاور ) يك جا شدند ، به اين معنى كه محمد نادر خان توسط قطار ريل از بمبئى به پيشاور مواصلت كرد ، همفريز وزير مختار انگليس از كابل توسط طياره و على احمد خان والى پاى پياده از ولايت مشرقى به آنجا رسيدند . آرستيوارت نويسنده شرح حال امان اللّه شاه عقيده دارد كه اين امر تصادفى بوده است . هيچ‌گونه سند براى ترديد اين ادعا موجود نيست و در مورد والى كه قهرا و به شكل گريز از افغانستان خارج شده ، بىگمان صدق مىكند . امّا تصديق آن در مورد همفريز و محمد نادر خان كه وزيرمختار انگليس او را دوست ديرينهء خود مىخواند خالى از اشكال نيست ، به خصوص با ملاحظه اين نكته كه برنامه مسافرت هردو در اختيار

--> ( 1 ) . خاطرات آقا به كف جاسوس شوروى در افغانستان و ايران .