معنى تاجيك است كه غير عرب و ترك باشد ، عرب‌زاده ، كه در عجم كلان شود . فرزند عرب در عجم زاييده شده تازيك و تاژيك همان تاجيك مذكور و نيز اصلى است تركان را و قيل بچه ، عرب كه در عجم بزرگ شود . » « 1 » هرچه باشد تاجيكها به درى صحبت مىكنند . از اين‌روى آنها را فارسىوان و فارسىزبان گويند و برخى گويند : « غالب تاجيكها از نژاد خالص ايرانىاند . همهء آنها چادرنشين مىباشند . در ايران و افغانستان به كار زراعت اشتغال دارند و در تركستان بازرگانان يا مالك‌اند و در نزد تاجيكان تركستان عليا ، آثارى از آتش‌پرستى كهن مشاهده مىشود . مولف قاموس الاعلام تركى آرد : تاجيك در اصل نام قومى از تركها بود و در اين زمان اين نام را به يك طايفهء ايرانى الاصل و متكلم به زبان فارسى و مقيم در آسياى وسطى اطلاق كنند . » « 2 » از قرائن تاريخى برمىآيد كه قوم تاجيك شاخه‌اى از قوم ترك است . البته ما ادعايى نداريم كه تاجيك را ترك بناميم ، امّا وقتى مرحوم مير محمد صديق فرهنگ در كتاب خود افغانستان در پنج قرن اخير كمى دربارهء افغانها مىگويد و از ظلم افغان در حق هزاره‌ها و اقوام ديگر ياد مىكند ، چنان حساسيتى در پيشاور ايجاد مىشود كه آقاى محمد حسن كاكر جزوه‌اى در رد آن مىنويسد و آقاى فرهنگ را كه خود مدعى است از سادات سنىاند و در نزد مردم بيشتر به طايفهء تاجيك شهرت دارند ، يكى از ميرهاى هزاره مىنامد . اعتراض

--> ( 1 ) . تواريخ خورشيد جهان . ( 2 ) . متن پاورقى ارجاعى موجود نيست و گويا از قلم افتاده است . ( ويراستار )