بصير احمد دولت آبادى
395
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
در كنار اين آمار ، مرحوم غبار كل جمعيت را براساس احصاييهء سال 1341 شمسى ( 1962 م ) 15 ميليون و سيصد هزار نفر ذكر مىكند . اگر به آن آمار اطمينان شود ، در سال 1341 در كل افغانستان فقط پنج ميليون و چهارصد هزار نفر پشتون وجود داشته و نه ميليون و نهصد هزار نفر غير پشتون و آن هم با آمار خود دولت كه ديگران در صحت آن شك دارند . ولى جهان مىپندارند كه قوم پشتون و زبان پشتو يك اكثريت قاطع است ، درحالىكه زبان درى به تنهايى از زبان پشتو در اكثريت است چه رسد به اقوام ديگر كه اكثرا به زبان درى صحبت مىكنند و حتى بسيارى از افغانهاى شهرى نيز زبانشان درى است . اين يك ادعاى عكس العملى و متعصبانه نيست ، بلكه خود مورخان قوم افغان مدعىاند كه : « مغل و قزلباش در اصل تمامى تركاند . از اينكه در ولايتى مغول و در ولايتى قزلباش يا ترك گويند لازم نمىآيد كه ترك نباشند . حالت افغانان نيز برين نمط است . » « 1 » اگر اين موضوع بهطور ريشهاى بحث و بررسى شود ، در افغانستان چهار قوم بزرگ وجود دارد : افغان ، هزاره ، ترك ، تاجيك . امّا پشتونها براى حفظ ثبات و قوام طايفهء خود اين هماهنگى را حفظ كرده تمامى شاخهها سرانجام به كندهء افغان نسبت داده مىشود . ولى اقوام ديگر به نام شاخههاى خود شهرت يافتهاند ، مثل تركمن ، ازبك ، هزاره ، قزلباش ، كيانى ، ايماق ، خلچى ، تاجيك و غيره . در مورد تاجيك حرف زياد است زيرا : « غير عرب و ترك را تاجيك نامند . تازيك و تاژيك بر وزن و
--> ( 1 ) . تواريخ خورشيد جهان .