حوزه‌هاى جغرافيايى - سياسى افغانستان از نگاه تاريخى - جغرافيايى نظر به تركيب قومى و زبانى به چند منطقهء بزرگ جغرافى تقسيم شده كه عبارت‌اند از ؛ 1 - مناطق جنوبى با مركزيت قندهار يا افغانستان تاريخى كه مرحوم كاتب در سراج التواريخ موقعيت و حدود و حتى جمعيت اين ساحهء جغرافيايى را اين‌طور شرح مىدهد : « بلدان و ولايات مسكونهء طوايف افغان كه معروف به افغانستان‌اند اين مملكت ، محدود است از جانب جنوب به بلوچستان و از طرف شرق به نهر هند و از جهت غرب به سيستان و هرات و از سوى شمال ايضا به هرات و هندوكش كه سلسله‌اش فاصل است در بين افغانستان و بلخ و بدخشان و طخارستان . مساحت اين مملكت ، يك لك و پنجاه هزار ( 150000 ) ميل مربع و جمعيت آن چهل لك ( 4000000 ) نفس است كه عبارت از چهار مليان ( ميليون ) باشند . بلدان مملكت افغانستان - يكى قندهار است . . . اين شهر در وقت سلطنت اعليحضرت احمد شاه ، پايتخت بوده . . . - ديگر شهر كابل است . . . - ديگر پيشاور است . . . - ديگر جلال‌آباد است . . . - ديگر غزنين است . . .