بصير احمد دولت آبادى
333
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
قدرت مىكشاند و اين امر عموما با واسطهء مادران مدعيان ( سلطنت ) تحقق مىيابد . پستها ميان خانوادههاى بزرگ درانى تقسيم شدهاند ( اين مطلب تا سال 1973 دستكم در مورد ارتش حقيقت داشت ) چون شريعت اسلام حق تقدمى براى افراد مسنتر قائل نشده است ، مدعيان ( سلطنت ) كه عموما از اقوام نزديك ( برادران و عموزادهها ) هستند تعدادشان كم نيست . انتخاب چه از طريق توافق ( جرگه بزرگ ) و چه با كشيدن اسلحه انجام مىشود . اين جنگها غالبا جنبهء سمبوليك دارند و نظر به اينكه همهء مدعيان درانى هستند تصميمگيرى توسط قبايل پشتون غير درانى انجام مىشود ( غلزاييها در سال 1880 به نفع عبد الرحمان و عليه پسر عمويش ايوب خان رأى دادند و پشتونهاى مشرق در سال 1929 به نفع نادر خان و عليه امان اللّه و بچه سقّا ) . » « 1 » در طول دو قرن و نيم ، حاكميت اين منطقه به دست طايفهء افغان بوده است . شيوهء كسب قدرت و حفظ حاكميت آنان ، درخور مطالعه و تحقيق است ، زيرا تاكتيك و استراتژى آنان در انتخاب حاكميت نسبت به ساير كشورها و حتى كشورهاى همجوار كاملا متفاوت است و بدون درك واقعى تاريخ نمىتوان در اينباره قضاوت كرد ، چرا كه تاريخ اين دوره همواره شاهد برپايى جرگههاى فراوان براى احراز قدرت بوده و هست . ولى درك اين جرگهها بدون بررسى دقيق از شوراى مشورت تركيبى كه همزمان با خروج نيروهاى روسى از افغانستان تشكيل شد ، مشكل است . در صورتى مىتوان به ماهيت جرگهها پى برد كه لااقل تمامى
--> ( 1 ) . افغانستان ، اسلام ، نوگرايى سياسى ، اوليور روا ، ترجمه ابو الحسن سروقد مقدم ، چاپ آستان قدس رضوى ، سال 1369 ص 31 .