أبو القاسم جنيد الشيرازي ( مترجم : عيسى بن جنيد الشيرازي )
265
شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( مزارات شيراز ) ( ملتمس الأحباء ) ( تذكره هزار مزار ) ( فارسى )
آن مسجد « 210 » تمام كرد درخواست كرد از مولانا سراج الدين ابو العز مكرم بن العلاء كه خطابت كند در مسجد نو و اجابت كرد و جمعه اول كه مولانا بر منبر برخاست اتابك نيز بموافقت او برخاست و ننشست تا مولانا از منبر فرود آمد . و ميگويند او را وحشتى بود با اتابك ابو بكر و او را در بند يا حبس ميكرد و چون خسته ميشد او را بيرون ميآورد . و وصيت بعدل و رحمت و شفقت ميفرمود « 211 » بعد از آن وفات كرد در ششصد و چيزى از هجرت « 212 » و او را دفن كردند در رباط ابش « 213 » كه معروفست و ابش دختر اتابك سعد بن
--> ( 210 ) - بيضاوى در نظام التواريخ گويد ( ص 88 ) : « و از آثار اتابك مسجد جامع جديد شيراز است كه عمارتى از آن وسيعتر در شيراز نيست » ، و در شيرازنامه گويد ( ص 53 ) : « از آثار و مبرات و حسنات اتابك سعد بن زنگى در خطهء شيراز يكى جامع جديد شيراز است كه به مسجد نو اشتهار دارد نه در شيراز كه در اكناف فارس و عراق و اغلب اقاليم هيچ پادشاهى بزرگتر و بافسحتتر از آن مسجد نساخته » . ( 211 ) - مد . جها : و ميگويند وحشتى داشت از اتابك ابو بكر و او را در بند يا در حبس ميكرد و چون خسته ميشد او را بيرون مىآورد . و كان بينه و بين ولده الاتابك ابى بكر وحشة قد حبسه بسببها فلما اشتد مرضه اطلقه من الحبس و وصاه بالعدل و الرحمة . نظر باينكه عبارت مترجم بمطلب رسا نبود با ملاحظه شد الازار و تغيير مختصرى در متن به صورت فوق تصحيح گرديد . ( 212 ) - تاريخ محقق وفات سعد بن زنگى به ماه و روز كه هيچيك از مورخين بدان دقت تعيين نكردهاند بروايت قطب الدين محمد سيرافى شارح قصيدهء اشكنوانيهء سابق الذكر كه پدرش معاصر با سعد زنگى بوده شب چهارشنبه دوازدهم ذى القعدة سنهء ششصد و بيست و سه بوده است در قلعهء بهاتزاد ( مقدمهء شرح قصيدهء مذكوره نسخهء كتابخانهء مشهد مورخهء سنهء 734 ) ، - براى اطلاع از اقوال ساير مورخين درين موضوع رجوع شود برسالهء « ممدوحين سعدى » تأليف راقم اين سطور ص 6 - 7 . ( 213 ) - اين روايت مؤلف كه سعد بن زنگى در رباط ابش مدفون شده عينا مطابق است با روايت وصاف ص 155 : « او را [ سعد زنگى را ] در رباط ابش دفن كردند » ، و نيز شيرازنامه ص 54 : « و [ سعد زنگى ] در شهور سنهء ثلاث و عشرين و ستمائة بجوار حق پيوست و هم در شيراز برباط ابش مدفون است و اين رباط از جملهء مشهورات بقاع شيراز است » ، و چون مؤلف در متن تصريح كرده كه اين رباط را ابش خاتون بنت سعد بن ابى بكر [ بن سعد بن زنگى ] بنا نهاده پس واضح است كه مقصود سه مؤلف مزبور از اينكه سعد زنگى را در رباط ابش دفن نمودند بالبداهة اين خواهد بود كه سعد زنگى را در محلى دفن كردند كه بعدها به مدت بسيار مديدى پس از وفات او ابش خاتون - متولد در حدود 630 و متوفى در سنهء 685 - در آن محل رباطى بنا نهاد و از آن ببعد باسم او مشهور به « رباط ابش » شد .