أبو القاسم جنيد الشيرازي ( مترجم : عيسى بن جنيد الشيرازي )
266
شد الإزار في حط الأوزار عن زوار المزار ( مزارات شيراز ) ( ملتمس الأحباء ) ( تذكره هزار مزار ) ( فارسى )
ابى بكر است كه ملكه رحيمه بود و پيش از ايشان آن رباط ساخته بوى منسوب شد و هم در آنجا او را دفن كردند « 214 » . اتابك ابو بكر بن سعد « 215 » سلطانى عادل بود كه دايما باوضو و ذكر مىبود و هرگز شراب نخورد و بدرستى كه خداى تعالى درجه او بلند گردانيد و او را تأييد و نصرت بخشيد و از انوار سعادت و كرامت چندان او را ارزانى داشت كه به هيچيك از پادشاهان كه در عهد او بودند نداد . پس خلايق در عهد او مرفه الحال بودند و راهها ايمن بود و ظالمان را قهر ميكرد و مظلومان را نصرت ميداد و
--> ( 214 ) - چنان كه ملاحظه مىشود مؤلف تصريح كرده كه ابش خاتون در رباط ابش كه خود آن را بنا نهاده بوده دفن شده است ، ولى رشيد الدين در جامع - التواريخ ( طبع بلوشه ج 2 ص 557 ) گويد كه ابش خاتون را در مدرسهء عضديه شيراز كه مادرش [ تركان خاتون ] باسم پسرش اتابك عضد الدين محمد ساخته بود دفن كردند ، و بدون شك روايت صاحب شد الازار كه خود از اهالى شيراز و موضوع كتاب او مخصوصا تاريخ مزارات شيراز و مدفونين در شيراز است بر قول رشيد الدين كه شخصى خارجى و از جزئيات وقايع شيراز بالطبع چندان اطلاعى نداشته مقدم است ، و نبايد توهم نمود كه شايد رباط ابش و مدرسه عضديه هردو يكى و دو اسم يك مسماى واحد بودهاند زيرا كه وصاف در ضمن تعداد موقوفات و خيرات جاريهء خاندان سلغريان ( ص 624 ) صريحا واضحا نام هردو موضع مزبور را يعنى هم رباط ابش را و هم مدرسهء عضديه را در عرص هم و به كلى مستقل از يكديگر برده است از اينقرار : رباط سنقرى ، رباط ابش ، مسجد جامع نو ، رباط شهر الله ، دار الشفاء مظفرى ، رباط خائر ( كذا - ؟ ) ، رباط سربند ، سقايهء جامع عتيق ، خان دو در ، رباط عدتى ، مدرسهء عضدى ، - و همچنين مؤلف كتاب حاضر يعنى شد الازار نيز نام هردو بناء مزبور را عليحده در دو فصل مختلف راجع بمزارات دو محلهء مختلف شيراز برده است : رباط ابش را چنان كه ملاحظه شد در همين فصل حاضر يعنى در « نوبت رابعه » كه در ذكر مزارات مقبرهء ام كلثوم و شيرويه و نواحى آن است و تصريح كرده كه آن را ابش خاتون ساخته و خود او و سعد زنگى و ابو بكر بن سعد در آن مدفوناند ، و مدرسه عضديه را در فصل بعد يعنى در « نوبت خامسه » در ذكر مزارات باغنويه ( يعنى واقع در محلهء باغ نو از محلات قديم شيراز كه از عهد كريمخان زند ببعد جزو محلهء بالاكفت شيراز شده ) و تصريح نموده كه اين مدرسه را تركان خاتون زوجهء اتابك سعد بن ابى بكر ساخته و شوهرش سعد و پسرش اتابك [ عضد الدين ] محمد بن سعد در آنجا مدفوناند ، حاشيه علامه قزوينى . ( 215 ) - جها - مد : اتابك سعد .