از دست وى خرقه پوشيد و مصنفات بر او بخواند بعد از آن بشيراز آمد و اقامت كرده و فايده ميرسانيد و شيخ صدر الدين مظفر و فقيه صاين الدين حسين بن محمد بن سلمان ذكر او كرده‌اند و شيخ صدر الدين از مريدان اوست و كتابهاى غزيره تصنيف كرده است « 203 » از آن يكى ادلة الحق است « 204 » و كتاب القناعة در سيرت سائران و كتاب منائح السنى « 205 » كه ساخته است در عين فصاحت و بلاغت و ميگويند كه اشتغال بخلوت و عزلت ميكرد . و در معارضه شيخ شهاب الدين كه رشف النصايح « 206 » بنوشت بهر وى كتاب

--> - رحمة الله عليه در جواب گفت كه هفتاد سال با تلخ و شيرين روزگار در خوارزم با اين طايفه بسر برده‌ام اكنون كه هنگام نزول بلاست اگر بگريزم از مروت دور باشد بعد از آن او را از ميان كشتگان بازنيافتند و السلام - پس از آن در تاريخ گزيده و تاريخ يافعى و نفحات و روضة الصفا و حبيب السير و ساير كتب تواريخ و تذكره‌ها اين فقره را متدرجا با شاخ و برگهاى بسيار تكرار كرده‌اند و هرچه از اصل واقعه دور تر ميشويم زوايد و تفاصيل افسانه مانند بسيارى مىبينيم كه بر اين حكايت سهل و ساده و طبيعى جامع التواريخ علاوه شده است ولى عجب است كه در تاريخ جهانگشاى جوينى كه قريب پنجاه سال قبل از جامع التواريخ تأليف شده و صاحب آن علاء الدين عطا ملك جوينى از همه‌كس بيشتر از وقايع اوائل خروج مغول و نيز از اوضاع و احوال خوارزم باخبر بوده و يك جلد تمام از تاريخ او منحصرا مخصوص تاريخ خوارزمشاهيان است مطلقا و اصلا ذكرى و اشارهء به اين فقره يعنى قتل شيخ نجم الدين كبرى در وقعه خوارزم يافت نميشود و همچنين زكريا بن محمد قزوينى در آثار البلاد كه آن نيز قريب چهل سال قبل از جامع التواريخ تأليف شده در ذيل خيوق ترجمه احوال ممتعى از نجم الدين كبرى نگاشته ولى مطلقا و اصلا حكايت شهادت او در وقعه خوارزم ذكرى در ميان نياورده سهل است تاريخ وفات او را هم در حدود ششصد و ده ضبط كرده يعنى هشت سال قبل از واقعه خوارزم - در خصوص مرقد شيخ نجم الدين كبرى نيز ما بين بعضى از مورخين تناقض عجيبى مشاهده مىشود - . در تاريخ گزيده كه در سنه 730 تأليف شده پس از ذكر شهادت او گويد ( مزارش ناپيداست ) و حال آنكه در سنه 733 يعنى فقط سه سال بعد از تاريخ تأليف گزيده كه ابن بطوطه در آن سال بخوارزم رسيده بود مرقد او را بعبارت ذيل وصف مىكند : و بخارج خوارزم زاويه مبنية على تربة الشيخ نجم الكبرى و كان من كبار الصالحين و فيها الطعام للوارد و الصادر . و مرحوم رضا قليخان هدايت در سفر خوارزم خود در سنه 1267 نيز مرقد او را در گرگانج مشهور باورگنج زيارت كرده است ( نقل باختصار از حاشيه مرحوم علامه قزوينى بر شد الازار ) . ( 203 ) - و صنف كتبا غزيره ( شد الازار ) . ( 204 ) - ادالة الحق على الباطل ( شد الازار ) . ( 205 ) - منائح السنى و فضائح المشبهى ( شد الازار ) . ( 206 ) - رشف النصايح الايمانيه فى كشف الفضائح اليونانيه ( شد الازار ) .