محمد ربيع بن محمد ابراهيم
56
سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى )
و مكان و مردم سخندان و اطلاع بر اين مضمون : نظم يا مكن با فيلبانان دوستى * يا بنا كن خانهء درخورد فيل « 1 » مشار اليه راضى بگذرانيدن نامه به طريق خواهش ايشان شده « 2 » بعد از اعلام و عرض مشار اليه اسبان با زين و يراق بهجهت ملازمان و كسان اين بندگان آورده فيلان در عرض راه بازداشته بعد از وصول و فتح ابواب مسدوده خانه شاه و جمعى به نوعى كه سابقا عرض شد مستغرق به زره بدننماى عريانى بوده به چهار آينه عناصر و به خود بىنمود خودسرى و به موزهء برهنهپائى ساخته بساتر اليتين و پوشيدن عورتين بلنگى اكتفا كرده بودند و بعضى از ايشان را شبيه بكلاه فرنگيان از چوب و خيزران بافته بر سر گذاشته و پارهاى چوبهاى نيزه و شمشير و سپر پيزرى و دورانداز بمبوئى « 3 » در دست گرفته و كيسه كمر و يراقش از نى بافته در عوض كمربند خاتم بر ميان بسته در فضاى خانه شاه بر سرپا نشسته ديدند « 4 » و از پيش ايشان گذشته به منزل وحى منزول « 5 » كه مقرنامه هميون است رسيده بعد از زيارتنامه و الا آن ظرف طلا كه مظروف آن مكلل و مرصع به جواهر و لالى معانى و در ظروف اصداف حروف نهان بود ابراهيم بيك برداشته ساير ملازمان سركار خاصهء شريفه از عقب روان گشته به عمارت تخت كه اشرف امكنهء ايشانست و در ايام عظيمهء كه به كيش خويش نيك ميدانند در آنجا
--> ( 1 ) - شعر از گلستان سعدى است . ( 2 ) - درباره گذراندن نامه به روش جديد ر ك به تعليقات شماره 39 ( 3 ) - در متن « معنوى » نوشته شده است كه به بمبوئى ( به معنى از چوب بمبو ) تصحيح گرديد . ( 4 ) - من فار ( Monfart ) در اوائل قرن هفدهم ميلادى مينويسد كه دو پادشاه كامبوج و سيام « در ارتش خود اسب يا ادوات جنگى آتشين ندارند . بلكه از كمان و يكنوع نيزه كه از چوبى گرهدار مثل نى كه بامبو Bambu ( خيزران ) مينامند و بسيار محكم است و در عينحال نرم و قابل انعطاف مىباشد استفاده ميكنند » . Monfart , An Exact And Curious Survey of All the EAST Indies . . 1615 ( 5 ) - كذا فى الاصل .