محمد معصوم البكري ( نامى )
295
تاريخ سند ( تاريخ معصومى ) ( فارسى )
« بانبهه » يا « بنبهه » ( سندى بنبهو ) است ، زيرا كه اين اسم به اين تلفظ در ميان جامان سند تا الآن مشهور و معروف است . ص 62 ، س 7 : ملك رتن : واقعهء كشته شدن ملك رتن بر دست جام در الفاظ ابن بطوطه كه چند روز بعد ازين واقعه ( در سنه 734 ه ) بسيوستان رسيده همين طور است ( رحلة ، ج 1 ، ص 105 - 108 ) : كان يسكن بهذه المدينة [ يعنى سيوستان ] الأمير و نار السامرى « 1 » و الأمير قيصر الرومى و هما فى خدمة السلطان « 2 » و معهما نحو الف و ثمانماية فارس . و كان يسكن بها كافر من الهنود اسمه رتن ( بفتح الراء و بفتح التاء المعلوة و النون ) و هو من الحذّاق بالحساب و الكتابة . فوفد على ملك الهند [ يعنى سلطان محمد شاه تغلق ] مع بعض الأمراء . فاستحسنه السلطان و سماه عظيم السند و ولّاه بتلك البلاد و أقطعه بسويستان و أعمالها و أعطاه المراتب و هى الأطبال و العلامات كما يعطى كبار الأمراء . فلما وصل الى تلك البلاد ، عظم على و نار و قيصر و غيرهم تقديم الكافر . فأجمعوا على قتله . فلما كان بعد ايام من قدومه اشاروا عليه بالخروج الى أحواز المدينة ليتطلع على أمورها . فخرج معهم . فلما جنّ الليل أقاموا
--> ( 1 ) ابن بطوطه اينجا اشتباه كرده است . و نار يا أنر از الوس سمه بود و ليكن در آن وقت او را سردار سامره ( سومره ) مقرر كرده بودند . و در تاريخ سورته تاليف رنچوزجى امرجى مترجمه برجيس آمده كه در نصف اول قرن چهاردهم مسيحى ( نصف اول قرن هشتم هجرى ) جام أنار بر شهر براده تاخت آورد و رانهء براده را در گهملى محاصره نمود . چون بعد از مقاتلهء درازى از تسخير آن مايوس شد بجانب كچه مراجعت كرد . پسرش بامنى ( يا منائى بر وفق تاريخ كچه ) از انجام خفت آور غزوهء پدر خجل شده خود را بر سر لشكر انداخته ديگر بار بگهملى رفت و آن را بعد از محاصره دوازده ماه فتح كرده ويران ساخت ( ص 61 ) . و بر صفحه 240 همان مؤلف گويد كه بعد از انقراض سومره أنيراء سمه در سنه 1283 - 84 ( 682 ه ) حاكم سند شد ( يعنى حصه پائين سند را به طرف كچه به تصرف خود در آورد ) . بعد از ان الوس جاريجه راجپوت كه از نژاد جادو هستند داخل كچه شدند و پايتختش بهج را عنوة گرفتند و در تمام نواحى آن قلعهها بستند . . . . جام لاكهن بر تمام كچه استيلا يافت . ازين ثابت مىشود كه انر يا انار صورت فاسد « انيراء » است و همين انر را اعيان دولت سومره و سمه متفق شده امير خود ساختند . ( 2 ) و ازين جا استنباط مىشود كه سومرگان و سمگان دران زمان تحت سلطهء پادشاهان دهلى بودند . و لفظ سلطان اينجا اشاره دارد به « سلطان محمد شاه تغلق » .