عبد الرضا سالار بهزادى
39
بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )
پس از مرگ مرحوم زين العابدين خان اسعد الدوله ( 1319 ه . ق . ) از زمان مرحوم حسين خان عدل السلطنه اسفنديارى - سردار نصرت - رقابتى بين خاندان اسفنديارى كه مىخواست در صحنهء سياسى بم نفوذ كند با خاندان بهزادى كه در برابر اين نفوذ ايستادگى مىنمود به وجود آمده بود كه اين رقابت در هرزمانى بنابر مقتضيات وقت جلوهگر مىشد ، منجمله در سالهاى بعد از شهريور 1320 تا انتخابات دورهء بيستم كه به صورت رقابت به هنگام مبارزات انتخاباتى و بر سر كرسى بم در مجلس شوراى ملى درآمده بود . * * * در هرحال و بهرصورت آنچه كه گذشت تنها گلايههاى مردم بم و نيز بلوچستان از حضرت استاد باستانى پاريزى بود ؛ امّا همهء اين گلايهها يك واقعيت را تغيير نمىدهند و آن سپاسگزارى و قدرشناسى همهء مردم و تاريخ دوستان ايران على الخصوص كرمانيها از استاد به خاطر زحمات ساليان متمادى ايشان و گنجينهء گرانبهائى است كه به خزانهء تاريخ اين مملكت على الخصوص به خزانهء تهى و فقير تاريخ كرمان افزودهاند . خداوند عمر استاد را دراز كند و توفيق خدمات بيشترى به حضرتش عنايت فرمايد . 15 - يكصد سند تاريخى دوران قاجاريه تأليف و تحقيق از ابراهيم صفايى انتشارات بابك ، تهران اسفندماه - ( سال انتشار ندارد ) . جناب ابراهيم صفايى از پيشگامان انتشار تاريخ مستند در ايران مىباشند و حق ايشان بر گردن تاريخ اين مملكت بيش از آنست كه بر زبان و قلم آيد . اين كتاب نيز همانگونه كه از عنوانش پيداست شامل يكصد سند تاريخى دست اوّل از زمان فتحعليشاه تا زمان ناصر الدينشاه است كه بنابر توضيح استاد از اسناد آرشيوهاى وزارت خارجهء ايران استنساخ گرديدهاند . 16 - تاريخ عباسى يا روزنامهء ملاجلال تأليف ملا جلال الدين منجم به كوشش سيف الله وحيدنيا ، انتشارات وحيد تهران ، 1366 . مطالعهء اين كتاب و كتبى از اين دست به درستى اثبات كنندهء آنچه در معرفى سفرنامهء علاء الملك گفتيم مىباشد . يعنى آنچه را كه خود جناب وحيدنيا شخصا بر عهدهء تصحيح و تدوين گيرند ، مانند تاريخ عباسى كتابى خواندنى و معتبر از آب درخواهد آمد كه جوابگوى انتظارات مشتاقان تاريخ است ؛ پس بىشك ، سفرنامهء علاء الملك نمىتواند كار خود جناب وحيدنيا باشد .